بود . » [ 115 ] خداى تعالى فرمان به قطع رابطه با مشركان بدون سابقهء بشارت به بهشت و انذار از عذاب خدا نمىدهد . بر ما است كه به هر وسيلهء ممكن آنها را به سوى هدايت فرا خوانيم . از جملهء اين وسايل دعا در حق آنهاست كه به راه راست هدايت شوند / 291 و چون دشمنى ورزيدند ، آنان را ترك گوييم و از آنها بيزارى جوييم .
هم چنان كه خداى سبحان هرگز مردمى را كه هدايت كرده گمراه نمىسازد .
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ
خدا قومى را كه هدايت كرده است گمراه نمىخواهد . » هدايت او گاه از روى فطرت است زيرا خدا مردم را آفريده است و معرفت خود در نفوس آنان جاى داده و توشهء عقل و خرد بخشيده تا حقيقت را بشناسند . يا هدايت به وسيلهء فرستادن پيغمبران است و چون هدايت يافتند آنان را نعمت دهد .
گاه اين نعمت سبب طغيان آنان شود و هر چه را رسولان به آنان گفتهاند از ياد ببرند . در اين هنگام خدا نيز گمراهشان مىخواهد و نعمت هدايت را از آنان سلب مىكند . همان هدايتى كه به آنان ارزانى داشته بود و آنان در نگهداشت آن نكوشيدند و اعمال و آيينهايى كه بر آنان مقرر داشته بود رها كردند و به محرمات توجهى ننمودند و از آنها اجتناب نكردند .
حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ
تا برايشان روشن كند كه از چه چيز بايد بپرهيزند . » يعنى از چه گناهانى بايد اجتناب ورزند .
إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
كه خدا بر هر چيزى داناست . » [ 116 ] همچنين نبايد انسان خود را وابسته به خويشاوندان كافر خود گرداند و براى آنان آمرزش نخواهد ، زيرا فرمانروايى آسمانها و زمين از آن خداست و خانواده و قبيله و عشيرهء يك فرد هرگز او را از خداى بى نياز نمىكند .
إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ
فرمانروايى آسمانها و زمين از آن خداست . زنده مىكند و