خداوند را نفاذ مىدهد و نيز اشاره به دين است كه اين قضيه تنها يك سفارش دينى نيست بلكه يك حقيقت جديد سياسى است . « روز حج اكبر » مراد روز اجتماع عظيم مكه به مناسبت حج در ماه ذو الحجة الحرام است . در مكه روزهاى ديگرى هم كه مردم در آن اجتماع مىكردند وجود داشت و شمار جمعيت در آن روزها بسى كمتر از روز حج اكبر بود . بعضى گويند مراد از حج اكبر / 117 روزى است كه مؤمنان و مشركان در آن روز با هم در مكه حاضر مىشوند ، زيرا بعد از آن سال ديگر مشركان را به حج راه نبود .
أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ
كه خدا و پيامبرش از مشركان بيزارند . پس اگر توبه كنيد برايتان بهتر است ولى اگر سرپيچى كنيد بدانيد كه از خدا نتوانيد گريخت . » و مقاومت شما را هيچ فايدهاى نيست .
وَ بَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذابٍ أَلِيمٍ
و كافران را به عذابى دردآور بشارت ده . » اين عذاب در آخرت است هم چنان كه در دنيا است .
[ 4 ] لغو پيمانها و سوگندهايى كه ميان مسلمانان و مشركان بود به چند بعد محدود بود :
نخست آن كه : لغو كردن به سبب آن بود كه مشركان روح معاهده يا بندها و فقرات آن را نقض كرده بودند .
ديگر آن كه : مدت معاهده سر آمده بود .
سوم آن كه : ممكن است معاهده به گونهاى بوده باشد كه هر يك از دو طرف حق داشته باشند به شرط دادن مهلتى معين به طرف ديگر آن را لغو كند . و معلوم مىشود كه بيشتر معاهداتى كه ميان عربها بسته مىشد از اين نوع بوده زيرا در اين آيه به انجام معاهداتى كه داراى مدت معين است تأكيد شده است . و در حالى كه هيچ يك از دو طرف هم خلاف آن رفتار نكردهاند .