بنابر احتياط واجب « 1 » بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1780 - اگر باغى احداث كند براى آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش بفروشد ، بايد خمس ميوه و نمو درختها و زيادى قيمت باغ را بدهد ولى اگر قصدش اين باشد كه از ميوهء آن استفاده كند ، فقط بايد خمس ميوه و نموّ درختها را بدهد « 2 » .
مسأله 1781 - اگر درخت بيد و چنار و مانند اينها را بكارد ، سالى كه موقع فروش آنها است اگرچه آنها را نفروشد ، بايد خمس آنها را بدهد ولى اگر مثلًا از شاخههاى آن كه معمولًا هر سال مىبُرند ، استفادهاى ببرد و به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسبش از مخارج سال او زياد بيايد ، در آخر هر سال بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1782 - كسى كه چند رشته كسب دارد مثلًا اجارهء ملك مىگيرد و خريد و فروش و زراعت هم مىكند ، بايد خمس آن چه را در آخر سال از مخارج او زياد مىآيد بدهد . و چنانچه از يك رشته نفع ببرد و از رشتهء ديگر ضرر كند ، بنابر احتياط مستحب « 3 » بايد خمس نفعى را كه برده بدهد .
مسأله 1783 - خرجهايى را كه انسان براى به دست آوردن فايده مىكند ، مانند دلالى و حمالى مىتواند جزء مخارج ساليانه حساب نمايد .
مسأله 1784 - آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك و پوشاك و اثاثيه و خريد منزل و عروسى و جهيزيهء دختر و زيارت و مانند اينها مىرساند ، در صورتى كه
هامش
( 1 ) - واجب نيست .
( 2 ) - در اين صورت نمو درختها نيز خمس ندارد .
( 3 ) - اگر در هر رشته كسبى كه دارد سرمايه و دخل و خرج و حساب و صندوق جداگانه دارد ، بايد منافع همان رشته را حساب كرد و خمس آن را داد ، و اگر در آن رشته ضرر كند از رشته ديگر جبران نمىشود و اگر رشتههاى مختلف در دخل و خرج و حساب صندوق يكى باشند بايد همه را آخر سال يكجا حساب كند و اگر نفع داشت خمس آن را بدهد .