دارد ، احتياط مستحب آن است خمس ارثى را كه از او مىبرد ، اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد .
مسأله 1764 - اگر مالى به ارث به او برسد و بداند كسى كه اين مال از او به ارث رسيده خمس آن را نداده ، بايد خمس آن را بدهد ، و نيز اگر در خود آن مال خمس نباشد ولى انسان بداند كسى كه آن مال از او به ارث رسيده ، خمس بدهكار است ، بايد خمس را از مال او بدهد .
مسأله 1765 - اگر به واسطهء قناعت كردن ، چيزى از مخارج سال انسان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1766 - كسى كه ديگرى مخارج او را مىدهد ، بايد خمس تمام مالى را كه به دست مىآورد بدهد « 1 » .
مسأله 1767 - اگر ملكى را بر افراد معيّنى مثلًا بر اولاد خود وقف نمايد ، چنانچه در آن ملك زراعت و درختكارى كنند و از آن چيزى به دست آورند و از مخارج سال آنان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهند . بلكه اگر طور ديگرى « 2 » هم از ملك نفع ببرند مثلًا اجارهء آن را بگيرند ، بنابر احتياط واجب بايد خمس مقدارى را كه از مخارج سالشان زياد مىآيد بدهند .
مسأله 1768 - اگر مالى را كه فقير بابت خمس و زكات و صدقهء مستحبى گرفته از مخارج سالش زياد بيايد ، واجب نيست خمس آن را بدهد . ولى اگر از مالى كه به او دادهاند منفعتى ببرد مثلًا از درختى كه بابت خمس به او دادهاند ميوهاى به دست آورد « 3 » و از مخارج سالش زياد بيايد بايد خمس آن را بدهد .
هامش
( 1 ) - اگر تمامش باقى مانده باشد و در مثل زيارت و نحو آن خرج نكرده باشد .
( 2 ) - اگر به طور كسب نباشد اين احتياط واجب نيست .
( 3 ) - در صورتى خمس دارد كه درخت را براى منفعت بردن و كسب نگه دارد .