فصل 6
بيان نظر حضرت امام مبنى بر اينكه اسم مستأثر داراى مظاهر و آثار مىباشد .
چنان كه دانستى امام بزرگوار ( رضوان الله عليه ) بر خلاف نظر مرحوم آيةالله آقاى شاه آبادى عليه الرحمه ، براى اسماء مستأثر ، در اعيان خارجيه ، قائل بمظاهر و آثار بودهاند و مىفرمودند كه آثار و مظاهر اين اسماء شريفه ، همانند نفس اين اسماء مستأثر و مكنون عند اللهاند ، مضافاً بر تعليقهء مصباح الانس ، در تعليقه بر فصوص نيز به اين مطلب تأكيد داشتند و فرمودند هيچ اسمى از اسماء الله تعالى نمىشود كه بدون مظهر و اثر باشد ، و وجه خاص و سر وجودى را بين اسماء مستأثر و بين مظاهر رابطه مىدانستند و تصريح فرمودند كه كيفيت اين ارتباط غيبى احدى را جز خداوند متعال احدى نمىداند ، و از آياتى چند ، اين وجه خاص و سردى را استنباط فرمودند .
دليل حضرت امام بر اين مدعا ظاهراً ، حيثيت اسم بودن « اسم مستأثر » است ، زيرا پيدايش اسم باقتضاء حاجات ممكنات است و اسماء الهى قبلهء حاجاتند كه آفريدگان فطرةً بتناسب حاجات با اسماء بدانجا روى مىآورند و جبلّةً ناله و لابه سر مىدهند و به زبان فطرت قضاء حاجتشان را مىطلبند .
و همين است مدلول آيه :
وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها »
« 1 » و آيه :
« يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
« 2 » بلكه اين استظهار ما مقتضاى اصول برهانى و قواعد عرفانى است چنان كه آن بزرگوار در مصباح الهدايه مىفرمايند :
« هذِهِ الحَقيقَةُ الغَيبيَّةُ لا تَنظُرُ نَظَرَ لُطفٍ اوقَهرٍ وَ لاتَتَوَجَّهُ تَوَجُّهَ رَحمَةٍ او عَضَبٍ الى العَوالِمِ الغَيبيَّةِ وَ الشَّهاديَّةِ مِنَ الرُّوحانيّينَ القاطِنينَ فى حَضرَةِ المَلَكُوتِ
هامش
( 1 ) - « اعراف » ، 180 .
( 2 ) - « الرحمن » ، 29 .