نامه [ اخلاقى به خانم فاطمه طباطبايى ( پرهيز از استغراق در اصطلاحات ) ]
زمان : آذر 1365 / ربيع الاول 1407 « 1 » مكان : تهران ، جماران
موضوع : لزوم توجه به حقايق و پرهيز از استغراق در اصطلاحات و اعتبارات
مخاطب : طباطبايى ، فاطمه
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
فاطى عزيزم
بالأخره بر من نوشتن چند سطر را تحميل كردى و عُذر پيرى و رنجورى و گرفتارىها را نپذيرفتى .
اكنون از آفات پيرى و جوانى سخن را آغاز مىكنم كه من هر دو مرحله را درك كرده يا بگو به پايان رساندهام ، و اكنون در سراشيبى برزخ يا دوزخ با عُمّال حضرت مَلَك الموت دست به گريبان هستم ، و فردا نامه سياهم بر من عرضه مىشود و مُحاسبه عمر تباه شدهام را از خودم مىخواهند و جوابى ندارم جُز اميد به رحمت آن كه
وَسِعَتْ رَحْمَتُهُ كُلَّ شَيْءٍ « 2 »
و
لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً
« 3 » را بر
رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ
« 4 » نازل فرموده است .
گيرم مشمول اين نحو آيات كريمه شوم لكن عروج به حريم كبريا و صعود به جوار دوست و ورود به ضيافت اللَّه كه بايد با قدم خود به آن رسيد چه مىشود . در جوانى كه نشاط و توان بود با مكايد شيطان و عامل آن كه نفس امّاره است سرگرم به مفاهيم و اصطلاحات پُر زرق و برقى شدم كه نه از آنها جمعيّت حاصل شد نه حال ، و هيچ گاه درصدد به دست آوردن روح آنها و برگرداندن ظاهر آنها به باطن و ملك آنها به
هامش
( 1 ) - تاريخ صحيح اين نامه ربيع الثانى 1407 است كه در چاپهاى بعد اصلاح و در سير تاريخى خود قرار خواهد گرفت
( 2 ) - رحمت او ( خدا ) همه چيز را فرا گرفته . بحار الأنوار 91 : 396
( 3 ) - سورهء زُمَر ، آيهء 53 : « هر گز از رحمت خدا نااميد نباشيد ، بدرستى كه خداوند همه گناهان را خواهد بخشيد »
( 4 ) - سورهء انبيا ، آيهء 107 : «وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ» و اى رسول ما ، تو را نفرستاديم مگر آن كه رحمت براى اهل عالم باشى .