را با تربيت [ همراه كنيد ] اينها دو بالى است كه انسان با آن مىتواند سير بكند الى اللَّه تعالى . مردم را به تقوا دعوت كنيد . همان طورى كه تعليمشان مىكنيد ، به تقوا دعوتشان بكنيد ؛ آن جملههايى كه مىخواهيد يادشان بدهيد جملههايى باشد كه دعوت به تقوا شده ، دعوت به مكارم اخلاق شده .
شما اگر كتابهايى كه در زمان سابق تعليم مىكردند ببينيد ، مىبينيد كه آن كتابها خودش مردم را از تقوا دور مىكرد . علم به استثناى تقوا مىخواستند درست كنند . و كشور ما را علم به استثناى تقوا فاسد كرد و حكومتها را علم به استثناى تقوا فاسد كرد و قلدرها هم به واسطهء اينكه تقوا نداشتند ، علم هم نداشتند ، بدتر بودند . شما از آن بچهء كوچكى كه پيشتان مىخواهد سوادآموزى كند تا آن پير مرد و پير زنى كه با عصا مىآيد پيشتان و ان شاء اللَّه ، بيايد ، علم را ، آموزش را با حوصلهء تمام چون به اين قسم از مردم حوصله لازم است - با صبر تمام ، با حوصله و صبر آموزش بدهيد و در ضمن اين آموزش ، آن پر ديگر را هم تقويت كنيد كه تقواست : يعنى ، جملههايى كه انتخاب مىكنيد براى اينكه آنها را ياد بدهيد ، جملههايى باشد كه در آن تقوا هم ذكر [ شده ] باشد .
اينكه مىبينيد كه در نماز جمعه ، كه بزرگترين اجتماعات است - در اسلام قاعدهاش بود ، باشد - و به حمد اللَّه ، امروز در ايران بزرگترين اجتماعات است ، در خطبه امر شده است به اينكه دعوت به تقوا بكنيد ، اين براى اهميتى است كه تقوا دارد . دنبال اينكه توحيد را تذكر مىدهيد و صلوات و سلام را بر پيغمبر اكرم و اوليايش مىفرستيد و از آنها نام مىبريد ، در قبال او ، امر به تقوا كنيد . و سرسرى از امر به تقوا نگذرند ائمه جمعه ، اين را يكى از مسائل مهم بدانند . ملت اگر متقى شد ، مىتواند كه حفظ كند خودش را از همهء آفاتى كه در دنيا پيش مىآيد . و ائمهء جمعه ان شاء اللَّه ، بيشتر توجه بكنند كه مردم را دعوت كنند به تقوا . بايد مردم را آشنا كرد با آن چيزى كه انبيا براى آن آمدند . براى مكارم اخلاق همهء انبيا آمدند ؛
بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الاخْلاقِ . « 1 »
براى تقوا و آدمسازى آمدند
هامش
( 1 ) - « براى تكميل و تتميم بزرگىهاى اخلاقى برانگيخته شدم » . بحار الأنوار ، ج 16 ، ص 210 .