علمى ، يك مطلبى است كه در قرآن كريم ، در احاديث اولياى خدا از رسول اكرم تا ساير ائمهء هدى ، همه جا ذكر از اين قضيه بوده است ، و تجليل از مقام علما به معناى وسيع و وادار كردن به اينكه بايد علم را بياموزند اگر چه در چين باشد ، « 1 » و اين مثل است . يعنى اگر علم را هم از يك كشورهايى كه دور افتادهاند و از اسلام هم اطلاعى ندارند ، لكن از علمشان استفاده بايد كرد . و از مهد تا لحد ، « 2 » از وقت تولد تا آخر ، كه باز اين يك تأكيدى است بر اينكه مسأله تعليم و تعلم انحصار به يك سنين خاصى ندارد ، و هيچ كس هم مستغنى از آن نخواهد بود . علم يك حقيقت غير متناهى است ، و انسان اگر در تمام عمر هم تحصيل علم را بكند باز به آخر نرسانده است . و لهذا سزاوار است كه انسان در تمام مراحل عمر مشغول تحصيل علم باشد . يعنى همه محتاجيم به اينكه از يكديگر چيز ياد بگيريم . همه محتاج به تعليم و تربيت علمى هستيم . هيچ وقت نيست كه انسان از اين مستغنى بشود . و كسى كه بخواهد خودش را بسازد در جهت علم ، نبايد در يك حدى كه رسيد بگويد اين بس است . كسى كه اين معنا را توهم كند كه اين مقدار بس است . اين ، ادراك نكرده است ماهيت علم را . علم يك معنايى است ، يك حقيقتى است در هر رشتهاى ، كه آخر ندارد ، غير متناهى است . از اين جهت ، ما بايد در تمام مدت عمرمان علم را تحصيل كنيم . مطالعات را داشته باشيم و ديگران را تربيت كنيم . تربيت علمى كنيم و سطح معلومات مردم را بالا ببريم . و در يك كشورى كه در اين جهت كامياب نبوده است ، حالا كه ما و شما و آقايان متصدى اين امر هستيم ، بايد هم نهضت سوادآموزى توسعه داشته باشد و همه شركت كنند . كسانى كه سواد ندارند شركت كنند ، تا آنها را ببرند به حدى كه براى خودشان بتوانند مسائلى را بفهمند . و هم از كودكستان تا دبيرستان تا بالاتر و دانشگاه ، بايد تحصيلات را تحكيم كنند . و همچو نباشد كه دنبال اين باشند كه يك سندى دست بدهند يا يك سندى بگيرند ، يك مدركى داشته باشند . خود علم را تعقيب كنند . و حتى اساتيد دانشگاه هم محتاج به تعليم و تعلم هستند ، و همين طور در
هامش
( 1 ) - «
اطْلُبوُا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصّينْ
- دانش را فرا گيريد ، اگر چه در چين باشد »
( 2 ) - «
اطْلُبوُا الْعِلْمَ مِنَ الْمَهْدِ الَى الَّلحْدْ
- دانش را از كودكى تا زمان مرگ بياموزيد » . ز گهواره تا گور ، دانش بجوى .