آمد ، راضى نيست . مىخواهد كه كشورهاى ديگر هم تحت سلطهء او باشد . شما مىبينيد كه الآن اين دو قدرتى كه در عالم هست ، در زمين است ، اين دو قدرت هيچ كدام راضى به آن ابرقدرتىِ خودشان نيستند . دولت امريكا مىخواهد كه روسيهء شوروى نباشد و خودش باشد . شوروى هم مىخواهد كه امريكا نباشد و خودش باشد . و توهّم اين را مىكنند كه كافى است برايشان ! و حال آنكه اگر تمام زمين را به يكى بدهند ، مىرود دنبال آنچه ندارد . قانع نمىشود به آنچه دارد . دنبال آن چيزى است كه ندارد ، براى اينكه عشق به كمالِ مطلق دارد ، عشق به قدرت مطلقه دارد . اگر تمام عالم را ، تمام اين كهكشانها و تمام اين سيّارات و ثوابت و هر چه هست در تحت سلطهء يك نفر بيايد ، باز قانع نمىشود ، براى اينكه اينها كمال مطلق نيست . تا نرسد به آنجايى كه اتصال به درياى كمال مطلق پيدا بكند و فانى در آنجا بشود ، برايش اطمينان حاصل نمىشود .
أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ .
« 1 » نه به رياست جمهورى و نه به نخستوزيرى و نه به قدرت قدرتهاى بزرگ و نه به دارا بودن همهء مُلك و ملكوت . آنى كه اطمينان مىآورد و نفس را از آن تزلزل كه دارد و خواهش كه دارد بيرون مىآورد « ذكر اللَّه » است . نه ذكر اللَّه به اينكه با لفظ ، ما
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ *
بگوييم . ذكر اللَّهى كه در قلب واقع مىشود ، ياد خدا ، توجه به او :
أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ
. و بعد در آيات ديگر مىفرمايد كه
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي
. « 2 » اگر انسان بخواهد خصوصيات اين آيات شريفه را بگويد طولانى است . من يك اشاره به آن بكنم . و آن اينكه آن « نَفْس مطمئنّه » ؛ يعنى آن نفسى كه ديگر هيچ خواهشى ندارد . اين طور نيست كه حالا نخست وزير شده مىگويد اين كم است ، بايد رئيس جمهور بشوم ؛ رئيس جمهور شده است مىگويد اين كم است ، من بايد رئيس جمهور كشورهاى اسلامى باشم . به اينجا رسيد مىگويد اين كم است . به هر جا برسد كم
هامش
( 1 ) - آيهء 28 ، سورهء رعد : آگاه باشيد كه تنها ياد خدا آرامبخش دلهاست
( 2 ) - آيات 27 تا 30 ، سورهء فجر : « اى نفْس قدسى مطمئن و دلِ آرام ( به ياد خدا ) ! امروز به حضور پروردگارت بازآى كه تو خشنود ( به نعمتهاى ابدى او ) ، و او راضى ( از اعمال نيك ) توست ، بازآى و در صف بندگان خاص من درآى و در بهشت رضوانِ من داخل شو » .