الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً
« 1 » آن كسى كه حتى علم توحيد را ، علم اديان را ، علم اخلاق را ، همهء اين علوم را دارد لكن تزكيه نكرده نفسش را ، اين يك موجود خطرناك مىشود براى جامعه . و يك دانشگاهى كه ، جوانهايى كه در آنجا مىروند كه آموزش ببينند ، نه آموزشش آموزش است و نه پرورشش پرورش . و اگر آموزشش هم آموزش صحيح باشد ، اگر تزكيه نشده باشد اين آدم ، بعد از تزكيه تعليم و تربيت هست ، اگر تزكيه نشده باشد و علم وارد بشود در يك قلبى كه مُزَكّى نيست ، اين فساد ايجاد مىكند . و خدا نكند كه فساد از جانب عالِم غير مزّكى واقع بشود . در احاديث ما هست كه در جهنم از بوى تعفن عالِم سوء ، جهنمىها در ايذا هستند . شما ديديد كه در اين مدتى كه دانشگاههاى ما دست نااهلها بود ، تعليمات ، تعليماتى بود كه جوان وقتى از آنجا با اين تعليمات بيرون مىآمد غربزده بود . حتماً بايد پيوسته به غرب باشد ، پيوسته به خارج باشد . آموزش اين طور بود ؛ نه آن هم يك آموزش صحيح ، يك حدودى داشت . دانشگاههاى استعمارى يك حدودى دارد در تعليمات . نمىگذارند كه جوانهاى ما تعليم صحيح ببينند ، درست تحصيل بكنند . تا يك حدودى اينها را آموزش مىدهند . جوانهاى ما كه خارج هم مىروند ، اين طور نيست كه وقتى خارج رفتند همدوش جوانهاى انگلستان و امريكا تحصيل بكنند ، و همانطور كه آنها تحصيل كردند به اينها هم همانطور آموزش بدهند . آنجا هم آموزش ، براى ممالك استعمارى ؛ پرورش هم ، پرورش براى مملكت استعمارى . و لهذا از پرورششان و از آموزششان امثال « شريف امامى » ها « 2 » بيرون مىآيد و امثال « نصيرى » ها . « 3 » اينها همه در فرنگ كار كردند و تحصيل كردند و دكتر شدند و مهندس شدند و امثال ذلك . لكن وقتى كه يك شورهزارى بوده است ، علم وقتى كه در يك نفْس غير سالم واقع شد مثل بارانى مىماند كه ببارد در جايى كه عفونت بار است ، عفونتش را زياد مىكند . همين باران رحمت كه در يك جا بوى عطر را بلند مىكند ، در
هامش
( 1 ) - بخشى از آيهء 5 سورهء جمعه : « وصف حال آنان كه تحمل ( علم ) تورات كرده و خلاف آن عمل نمودند در مَثَل به حمارى ماند كه بار كتابها بر پشت كشد »
( 2 ) - جعفر شريف امامى ، نخست وزير شاه در سال 1357 . كشتار 17 شهريور در زمان نخستوزيرى وى رخ داد
( 3 ) - نعمت اللَّه نصيرى ، رئيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور ( ساواك ) .