تا آخر جبران نمىتواند بشود .
مقابلهء اسلام با كفر و مسئوليت سنگين علما
تكليف اهل علم در اين زمان از همهء زمانهايى كه بر اهل علم گذشته بيشتر است . از صدر اسلام تا حالا براى اهل علم اين طور صحنه پيش نيامده . آن روزى كه حضرت امير سلام اللَّه عليه - در جنگ خندق بود كه پيغمبر اكرم مىفرمايند كه اسلام تمامش با كفر تمام مقابله كرده ، آن روز براى حضرت امير صحنهاى پيش آمده بود و مسئوليتى پيش آمده بود كه چنانچه خداى نخواسته - به فرض محال - سستى مىشد ، تا ابد بخشودنى نبود ، لكن او كه اهل سستى نبود ، او پيش برد . او يك ضربتش افضل از عبادت ثقلين شد در آن روز . امروز هم ما مواجهيم ، اين طورى كه در اين برهه از زمان كه هستيم ، اسلام مقابل با تمام كفر است . نه من و شما مقابليم ، من و شما مطرح نيستيم . نه ملت ايران ، اين هم مطرح نيست .
اسلام الآن مطرح است . يعنى مقابلهء بين اسلام است و كفر . و در اين مقابله ما بين اسلام و كفر همهء ملت مسئولند ، همه مسئولند . لكن روحانيت بيشتر مسئول است . براى اينكه پاسداران درجهء اول روحانيينند . اينها بيشتر مسئولند از ديگران . مىشود گفت كه سنخ ، صنف مثلًا كاسب ، صنف كذا ، اينها مثلًا اكثراً قاصرند ، چطور ، اما در اهل علم اين كم است ، قصور كم است ، مسئوليت هم زياد .
بايد فكر بكنيد كه اين مسئوليتى كه الآن به عهدهء همهء ما هست ، چطور ما از زير بار مسئوليت بيرون برويم . نه شما آقايان اروميه و نه آقايان آذربايجان و نه آقايان تهران و قم [ بلكه ] همهء علماى ايران ، اين بار به دوش همه است ، همهء ملت است . سنگينىاش بيشتر به دوش علماست .
لغزش علما ، خطر اساسى براى اسلام
بايد علما فكر بكنند . بايد محاسبه كنند خودشان را . يكى از چيزهايى كه در منازل سِير هست محاسبه است كه انسان آن وقتى كه خلوت است بين خودش و خدا ، خودش را به