از آدم تا خاتم ، در راه پرورش انسانها
آن قدر كه اين انسان ؛ اين حيوان دو پا ، در عالم فتنه و فساد مىكند هيچ موجود ديگرى نمىكند . و آن قدرى كه اين حيوان دو پا محتاج به تربيت است هيچ حيوانى محتاج نيست . تمام انبيا از اول تا حالا ، تا خاتم ، از آدم تا رسول اكرم براى يك مقصد آمدند ، و آن مقصد اين است كه اين حيوانات را انسان كنند . مقصد اين است . تمام كتابهايى كه از آسمان براى انبيا آمده است كه بزرگترش قرآن كريم است ، همين يك مقصد را دارد كه اين انسانهايى كه در اين ظلمات واقع شدهاند ، غرق شدهاند در دنيا ، همه توجهشان به خودشان است ، هر چه مىخواهند براى خودشان مىخواهند ، اصلًا پيششان مطرح نيست يك چيز ديگرى غير از خودشان ، آنها مىخواهند اينها را از اين ظلمتها نجات بدهند ؛ به عالم نور برسانند ظلمتهاى زياد ؛ ظلمات ، آيهء شريفه اين طرفش را ظلمات مىفرمايد «
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
» « 1 » آن طرف را نور مىفرمايد ، اين طرف را ظلمات . ظلمتها زياد است . تاريكيهايى كه بشر به آن مبتلاست .
چه تاريكيهايى كه در نفس خودش هست ، و در باطن خودش هست ، و چه تاريكيهايى كه در جامعه هست . اينها زيادند . از اينها وقتى انسان تخلص پيدا كرد ، نور يك امر واحد است . همه به يك مبدأ واحد به يك مبدأ نور بايد برگردند .
خودخواهى منشأ همهء ظلمتها
انبيا آمدند كه اينهايى كه در ظلمتها واقعاند ، اينهايى كه هيچ نمىبينند الّا خودشان [ را ] ، و هيچ نمىخواهند الّا براى خودشان ، براى هيچ كس ديگر ارزش قائل نيستند ، هر چه هست براى خودشان مىخواهند ، اينها را از اين خودخواهى كه منشأ همه ظلمتهاست ، نجات بدهند و برسانند به خداخواهى كه نور است . آنهايى كه رسيدهاند به اين مقام خداخواهى ، كه اين يك مرتبه از كمالات است ، آنها اين طور نيستند ديگر كه مثل ماها فكر كنند . آنها فكر ديگران هستند قبل از اينكه فكر خودشان باشند . پيغمبر اكرم
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيه 257 .