چه بود و چه شد .
حيثيت روحانيت و اسلام در گرو اعمال روحانيون
خوب ، حالا الحمد لِلّه پدرش كه رفت و خودش هم كه رفت ، اينها هم ديگر برگشت ندارند لكن ما بايد توجه به اين معنا بكنيم كه حيثيت روحانيت و حيثيت اسلام الآن بسته به كارهاى ماست . اگر ما كارمان يك كار صحيح مطابق با قواعد اسلام باشد ، هم حفظ روحانيت مىشود ، هم حفظ اسلام و اگر خداى نخواسته از ما ببينند كه باز مخالفتها شروع شد و باز اين بكش آن طرف و آن بكش آن طرف و اين كميته چه بكن ، آن كميته چه ، يك همچو مسائلى اگر از ماها ديدند ؟ روحانيت حيثيتش را از دست مىدهد ، و با از دست دادن روحانيت حيثيت خود را ، اسلام عقبنشينى مىكند .
اين كه روحانيت را تا اينجا آورده همين طبقه بود ، مردم هم تَبَع همينها هستند ، الآن بسته به اعمال ماست ، يعنى مسئوليتى كه الآن به عهدهء ماست در اين زمان بيش از مسئوليتى است كه به روحانيت زمان طاغوت بود و بيش از مسئوليتى است كه به روحانيت در زمانهاى سابق بود ، زمانهاى سابق اين طور مسائل اصلًا مطرح نبود ، مردم بودند و روحانيت بود و احكام خدا . و اينها گاهى هم يك خان ، يك جايى چه مىكرده يا يك سلطانى يك جايى ، اما اين مسائلى كه حالا طرح است نبوده اصلًا ، حالا دنيا شده مثل يك عايلهء واحده ، يك كلمه كه اينجا گفته مىشود فردا در همهء ايران و آنجاها هم كه موجهاى راديو و تلويزيون برود همه جا منعكس مىشود ؛ در همهء دهات و قَصَبات ، در همهء خارج و داخل ، منعكس مىشود . ما اگر چنانچه به وظيفهء اسلامى خودمان ، روحانى خودمان عمل بكنيم ، حيثيت روحانيت در يك همچو مقطع زمانى محفوظ مىماند و بيمه مىشود . براى بعد هم اگر در اين انقلاب ، ما پيروزى معنوى پيدا بكنيم اين پيروزى معنوى باقى مىماند و اگر خداى نخواسته در اين انقلاب ما پيروزى نداشته باشيم و حيثيت خودمان را از دست بدهيم ، بايد ديگر كنار برويم و فاتحهء روحانيت را بخوانيم و دنبال آن فاتحهء اسلام براى مدت طولانى . از اين جهت ما