كنيد در امريكاست ؛ شما از اينجا به او فحاشى مىكنيد يا غيبتش را مىكنيد ؛ اينجا كه اين زبان اين قدر دراز شده است ، در آنجا صورتش اين است كه همين زبان دراز مىشود تا آنجا از رويش عبور مىكنند ! در حديث است اين زبان درازى اينجا ، آنجا صورت دارد . اين شكنجههاى ناجوانمردانهاى كه به جوانهاى ما كردند ، هر شكنجه صورت دارد آنجا . هر داغى كه كردند داغ مىشوند آنجا ، همين عملْ آنجا صورت پيدا مىكند . همين عملْ شكنجه مىشود آنجا .
اين اعمال انسانى كه شما كرديد و در يك موقعى بود كه همه در زجر و در شكنجه بودند و شما يك همچو عمل انسانى كرديد و آنها را براى معالجه برديد ، « 1 » همين در آنجا صورت دارد ، همين عمل شما يك صورتى در ماوراى طبيعت دارد ، كه ما ماوراى طبيعت را حالا نمىتوانيم بفهميم ، انبيا مىفهميدند و خداى تبارك و تعالى اطلاع داده است . پس شما هر كارى كه انجام بدهيد و ما هر كارى كه انجام بدهيم ، چه كار خوب و چه كار بد ، همان را خواهيم ديد . اين طور نيست كه مخفى بشود از جايى از كسى . خود عملى كه انجام مىدهيم ، در آنجا متحقق مىشود ملكات انسان . يكى هست كه ملكهء خوب دارد يكى هست كه ملكه زشت دارد ؛ ملكه بد دارد . همين ملكات در آنجا يك تجسمى دارد ؛ تحققى دارد . در نفس انسان ملكه است . ملكهء خيانت . اصلْ مثل اينكه طبيعتش طبيعت خائن است . در اينجا انسان ابتدا كه به دنيا مىآيد ، همه چيز در انسان به طور استعداد هست . يعنى تحقق ندارد ، اما قابل است .
فضايل و رذايل اخلاقى در انسان
اين بچهاى كه به دنيا مىآيد قابل است كه ملكات صالحه پيدا كند ، و قابل است كه ملكات رذيله . اگر سعى كرد در آن طرف ملكات رذيله ، كم كم اينها تحقق پيدا مىكنند و باطنِ ذات انسان يك موجود رذل مىشود . گاهى انسان كارهايى مىكند كه مناسب با يك جور حيوانى است ، درندگى دارد ، و لو درندگى لفظى هم باشد كه مردم را با
هامش
( 1 ) - اشاره به حاضران كه در دوران انقلاب مجروحين را مداوا مىكردند .