يك وضع انسانى پيدا شده بود ، يك تحول پيدا شده بود . كه سرباز وقتى كه مىآمد توى كوچهها ، مردم گل به او مىريختند ؛ او گريه مىكرد و به آنها اظهار محبت مىكرد .
اين تحول روحى است كه خداى تبارك و تعالى اين تحول را مرحمت فرموده بود . اين تحول روحى را حفظش بكنيد ؛ اين محبت را بين خودتان و اقشار ملت حفظ بكنيد ؛ ولى در مقابل مخالفين ، در مقابل اعدا ، در مقابل مفسدين شديد باشيد ؛ محكم مثل يك سد در مقابل آنها . نرم در مقابل هموطنهاى خودتان ، در مقابل برادرهاى خودتان ؛ همين دستور اسلام است ، قرآن اين را مىفرمايد ، و همانطور كه رؤساى اسلام اين طور بودند . خود رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله و سلم - ايشان خودشان در جنگها ، خودشان وارد ميدان نمىشدند كه آدم بكشند ؛ وضع اين طور بوده است كه نبى رحمت بودند . حتى يك نفر كشته نشده است به دست ايشان . لكن حضرت امير با آن وضعى كه در جنگ داشته است ، از ايشان نقل كردهاند كه ما در شدايد پناه مىبرديم به ايشان ! « 1 » يك همچو . . . سردار بزرگ كه در دنيا نظير ندارد - به حسب نقلى كه از ايشان مىشد - مىفرمايد كه ما در شدايد ، وقتى جنگ شديد مىشد ، ما پناه مىبرديم به رسول اللَّه . يك همچو قوّهاى بوده او ؛ قدرت الهى بوده . اين يك دستور كلى است كه در آن زمان آنها كردهاند و به سعادت رسيدند و به سعادت رساندهاند .
لزوم حفظ نظم و سلسله مراتب در ارتش
در اين زمان [ اگر ] ما بخواهيم سعيد باشيم ، بخواهيم به سعادت برسيم ، بايد عمل بكنيم . همه با همه دوست و رفيق ؛ سرباز با درجه دار ، درجه دار با افسر ، افسر با ارشد رفيق باشند لكن اطاعت بكنند . اطاعت مسألهاى است ، رفاقت مسألهاى ديگر . بالايىها پايينى [ ها ] را به چشم رحمت نگاه كنند ؛ پايينىها از بالايىها اطاعت بكنند . اگر بخواهند يك مملكتى محفوظ بماند ، بايد ارتش روى ديسيپلينى كه دارد محفوظ بماند . روى آن نظمى كه دارد ، روى آن نظم رفتار كند . اگر بخواهد به هم بريزد و هر كه [ بگويد ] « حالا
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، ( من غريب كلامه ، حديث 9 ) .