كه جند اللَّه هستيد بايد به امر خدا [ عمل كنيد ] ؛ « جند اللَّه » معنايش اين است كه به امر خدا بايد عمل بكنند ، به فرمان او . همانطور كه جندى به فرمان سرلشكرش ، به فرمان سپهبدش عمل مىكند ، شما جند اللَّه هستيد به فرمان او بايد عمل كنيد . اگر چنانچه از فرمان او تخطى بكنيد ، جند اللَّه نيستيد ؛ هر مقدارى كه نازل شد : يا جند اللَّه يا جُندِ شيطان . اگر دنيا مَطمَح نظر « 1 » شماست جند الشيطان ، اگر حق تعالى مطمح نظر شماست جند اللَّه .
ظلّ اللَّه معيار تميز حق از باطل
ظلّ اللَّه همين طور است . سلطانْ ظلّ اللَّه است . اگر تخلف از يك جهتى بكند ، ظلّ الشيطان مىشود . ظل ، سايه است ؛ سايه همهء چيزهايش به ذى ظل است ، خودش هيچ ندارد . ظلّ اللَّه كسى است كه تمام حركاتش به امر خدا باشد ؛ مثل سايه باشد : خودش هيچ . سايه خودش هيچ حركتى ندارد ؛ ذى ظل هر حركتى كرد سايه هم همانطور حركت مىكند . امير المؤمنين ظلّ اللَّه است ، پيغمبر اكرم ظلّ اللَّه است كه هيچ حركتى از خودش ندارد ؛ هر چه هست از خداست . اينها ظلّ الشيطان هستند ! به اين سلاطين [ كه ] ظلّ اللَّه مىگفتند ، ظلّ الشيطان هستند ! ظلّ اللَّه ميزانِ تميز ماست كه اين سلطان آيا حق است يا باطل . ظلّ اللَّه ميزان تميز است كه ما با همين تعبير بفهميم كه آيا اين سلطان حق است يا باطل . اگر از خودش عملى كرد ، باطل است ؛ اگر امر خدا را اجرا كرد ظلّ اللَّه است و الّا ظلّ الشيطان است .
جند اللَّه هم ، كه شما براى خودتان انتخاب كرديد و يا براى شما انتخاب شده است ، همين است ؛ به امر خدا : اگر گفت بنشين ، بنشين ، اگر گفت بايست ، بايست . اگر اين طور باشد جند اللَّه است اما اگر خدا فرمود كه فلان عمل را بكن و شما تخلف كرديد ، [ اين ] تخلف از شيطان است ؛ به همين مقدار از بين مىرود . يكوقت مىبيند كه انسان تا آخرْ همهء كارهايش للَّهِ نبوده است ، همهء كارهايش براى شيطان بوده است : يك انسان در صورت ، يك شيطان در واقع . آنجا هم كه برود به صورت شيطان در مىآيد .
هامش
( 1 ) - محل نظر .