يك بويى از الوهيت مىداد ، تا اينجا رسيده است كه قدرتهاى بشرى را زير پا گذاشت يعنى مشت غلبه كرد بر تانك ، مشت غلبه كرد بر توپ ؛ توپها و تانكهايى كه در ايران آورده بودند و متمركز كرده بودند . و اينها ، مشتهاى جوانها و پيرها و زنهاى ما در مقابلش ايستاد و گفت كه ديگر اثر ندارد . چرا اثر ندارد ؟ براى اينكه للَّهِ است . مگر با خدا مىشود معارضه كرد ؟ مگر مقابله مىشود با خدا كرد ؟ اين كارْ خدايى است ، للَّهِ است ، براى خداست . همهء اين دعواهايى كه اينها داشتند پيچيد و كنار گذاشت .
اصلاح ويرانيها و خرابيها
اما حالا باز اول كار است . شما خيال نكنيد ما رسيديم به مطلب ، و برويم بخوابيم سر جايمان . خير قيامِ للَّه ، الآن اول كار است . به حَسَب آن چيزى كه اهل معرفت مىگويند ، منزل اول است يقظه « 1 » ؛ ما خيلى راه داريم الآن . آقا ما وارث يك مملكت هستيم كه همه چيزش را اين مرد به باد فنا داد ، همه چيزش را . شما روى هر مطلبى كه دست بگذاريد ، روى هر مظهرى از مظاهر تمدن كه دست بگذاريد ، اين به باد داده است . به باد داد و فرياد زد كه من « تمدن بزرگ » آوردم ! دانشگاه ما را به باد فنا داد ، زراعت ما را به باد فنا داد ، نفت ما را همهاش را تقريباً - مىگويد بيست سال ديگر مانده - نمىدانم - چند سال ديگر ! اين طور كه شما مىدهيد بله . همه چيز ما را به باد [ داد ] . جوانهاى ما را فانى كرد ، به باد فنا داد . از همهء شناعتها [ و ] جنايتها بالاتر ، از دست دادن نيروى انسانى است ؛ انسان است كه مىتواند كار بكند و ارزش دارد و الّا آب و خاك و اينها ارزش ندارد ، انسان ارزش دارد . اين انسانيت را سلب كرد از ايران ؛ جوانها و نيروهاى جوانهاى ما را اصل به باد فنا داد . اين جوانهايى كه الآن در آلمان آمدند براى نيروى اتمى ، از آنها شما بپرسيد - خوب آمدند به من گفتند - شما هم از آنها بپرسيد ، خودشان هم مىدانند مىگويند ما را پايين نگه داشتند ، نمىگذارند و هيچ اثر هم ندارد كار ما ؛ كارى بىاثر ! و نگه داشتن نيرويى كه استعداد دارد ترقى بكند ، در يك حدى خفهاش مىكنند نگهش مىدارند .
هامش
( 1 ) - بيدارى . منازل السائرين ، خواجه عبد اللَّه انصارى ، ( شرح تلمسانى ) ، ص 53 .