مصاحبه [ با روزنامهء « تايمز » دربارهء تبيين مواضع اسلام و سياستهاى آينده ايران ]
زمان : 18 دى 1357 / 9 صفر 1399
مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو
موضوع : تبيين مواضع اسلام و سياستهاى آيندهء ايران
مصاحبهكننده : خبرنگار روزنامهء انگليسى تايمز
سؤال : [ مايلم كه قدرى دربارهء دوران كودكى شما و شغل شما در آن زمان بدانم و شايد هم مختصرى از دوران طفوليت شما و طريقى كه از آن طريق به اعتقاد كنونى راه يافتيد . كيفيتها و ارزشهايى كه براى شما مهم بوده و هستند چيست ؟ به عنوان يك مسيحى دربارهء فرهنگ شما زياد نمىدانم . از اين رو اولين سؤالم اين است كه اعتقادات شما چيست ؟ كجا و چگونه اين اعتقادات را فرا گرفتيد ؟ و چگونه آنها را عمل مىكنيد ؟ و به عنوان سؤالى تكميلى ، لطفاً مختصرى از شرح كار خود را بيان كنيد ]
جواب : زندگى شخصى من هم مانند همهء افراد ، حادثهاى است جزئى از تمام حوادثى كه در جهان مىگذرد ، كه نيازى به شرح و توضيح آن نمىبينم . ولى اعتقادات من و همهء مسلمين همان مسائلى است كه در قرآن كريم آمده است و يا پيامبر اسلام ( ص ) و پيشوايان به حق بعد از آن حضرت بيان فرمودهاند كه ريشه و اصل همهء آن عقايد - كه مهمترين و با ارزش ترين اعتقادات ماست - اصل توحيد است . مطابق اين اصل ، ما معتقديم كه خالق و آفرينندهء جهان و همهء عوالم وجود و انسان تنها ذات مقدس خداى تعالى است كه از همهء حقايق مطلع است و قادر بر همه چيز است و مالك همه چيز . اين اصل به ما مىآموزد كه انسان تنها در برابر ذات اقدس حق بايد تسليم باشد و از هيچ انسانى نبايد اطاعت كند مگر اينكه اطاعت او اطاعت خدا باشد ؛ و بنا بر اين هيچ انسانى هم حق ندارد انسانهاى ديگر را به تسليم در برابر خود مجبور كند . و ما از اين اصل اعتقادى ، اصل آزادى بشر را مىآموزيم كه هيچ فردى حق ندارد انسانى و يا جامعه و ملتى را از آزادى محروم كند ، براى او قانون وضع كند ، رفتار و روابط او را بنا به درك و شناخت خود كه بسيار ناقص است و يا بنا به خواستهها و اميال خود تنظيم نمايد . و از اين