ذلك ، كلّما أعاد شكّ . قال : يمضي في شكّه . ثمّ قال : لا تعوّدوا الخبيث من أنفسكم بنقض الصّلاة ، فتطمعوه ، فإنّ الشّيطان خبيث يعتاد لما عوّد . فليمض أحدكم في الوهم ، و لا يكثرنّ نقض الصّلاة ، فإنّه إذا فعل ذلك مرّات ، لم يعد إليه الشّكّ . قال زرارة : ثمّ قال : إنّما يريد الخبيث أن يطاع ، فإذا عصى ، لم يعد إلى أحدكم . » « 1 » « زراره و أبو بصير گفتند : « گفتيم به او ( يعنى به حضرت باقر يا حضرت صادق عليهما السلام ) كه مردى شك مىكند بسيار در نمازش ، حتى اينكه نمىداند چه قدر نماز كرده و چقدر به عهدهء او باقى است ؟ » فرمود : « اعاده كند . » گفتيم : « همانا براى او زياد اتفاق مىافتد ، هر وقت اعاده مىكند شك مىنمايد . » فرمود : « بگذرد در شكّش . » ( يعنى اعتنا به شك نكند . ) پس از آن فرمود : « عادت ندهيد آن پليد را به خودتان در شكستن نماز ، پس به طمع اندازيد او را ، زيرا كه شيطان پليد است و عادت دارد به چيزى كه عادت داده شد . يعنى ، هر آينه بگذرد هر يك شما در شك و اعتنا نكند و زياد نشكند نماز را . همانا اگر چند مرتبه چنين كرد ، شكّش عود نمىكند . » زراره گفت پس از آن فرمود : « جز اين نيست كه آن خبيث مىخواهد اطاعت شود ، پس وقتى كه عصيان شد ، عود نمىكند به سوى هيچيك شما . » و بإسناده عن أبي جعفر ، عليه السّلام ، قال : إذا كثر عليك السّهو ، فامض في صلاتك ، فإنّه يوشك أن يدعك . إنّما هو من الشّيطان . » [ 1 ] البته وقتى مدتى مخالفت او را كردى و اعتنا به وسواس او نكردى ، طمعش از تو بريده مىشود ، و حالت ثبات و طمأنينهء نفس عود مىكند . ولى در خلال اين مخالفت ، تضرع و زارى به درگاه حق تعالى كن و از شرّ آن ملعون و شرّ نفس به آن ذات مقدس پناه ببر و استعاذه نما به ذات مقدس ، البته دستگيرى از تو مىفرمايد .
چنانچه در روايت كافى نيز استعاذهء از شيطان دستور داده شده :
بإسناده عن أبي عبد اللّه ، عليه السّلام ، قال : أتى رجل النّبيّ ، صلّى اللّه عليه و آله ، فقال : يا رسول اللّه أشكو إليك ما ألقي من الوسوسة في صلاتي حتّى لا أدري ما صلّيت من زيادة أو نقصان . فقال : إذا دخلت في صلاتك ، فاطعن فخذك الأيسر بأصبعك اليمنى المسبّحة ، ثمّ قل : « بسم اللّه و باللّه » ، توكّلت على اللّه ، أعوذ باللّه
هامش
[ 1 ] « كلينى به سند خود از امام باقر ( ع ) روايت كرده است كه فرمود : « هر گاه در نماز زياد شك كردى ، ( اعتنا مكن ) و به نمازت ادامه بده و آن را به پايان رسان ، مگر شيطان تو را رها سازد ، بيقين شك از شيطان است . » ( فروع كافى ، ج 3 ، ص 359 ، « كتاب الصلاة » ، « باب من شك في صلاته . . . » ، حديث 8 . )
( 1 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 358 ، « كتاب الصلاة » ، « باب من شكّ في صلاته . . . » حديث 2 .