33 - احتياط واجب آن است افراد معذور كه ناچارند بعضى از اعمال حج را ترك كنند نايب و اجير نشوند ؛ ولى عذرهايى كه براى افراد در سفر حج پيدا مىشود ، مانند تيمّم ، جبيره ، و نرسيدن به بعضى از وقوفهاى اختيارى ، و امثال آن ، مانع از عمل نايب نخواهد شد ؛ بلكه مطابق دستور عمل مىكند ، و حجّ نيابتى او صحيح است . همچنين اگر بر اثر ضيق وقت مجبور به عدول از حجّ تمتّع به حجّ افراد شود . و كسانى كه بر اثر بيسوادى يا كم سوادى قادر به اصلاح حمد و سورهء خود نيستند ، نيابت قبول نكنند ؛ هر چند حجّشان براى خودشان در صورت ناچارى صحيح است .
34 - نايب و اجير بايد اعمال حج را مطابق اجتهاد يا تقليد خودش بجا آورد ، نه اجتهاد يا تقليد شخصى كه براى او نيابت مىكند .
35 - زوّار خانهء خدا مخيّرند نماز خود را در مسجدالحرام و مسجدالنّبى ، بلكه در همهء شهر مكّه و مدينه ، تمام يا قصر بخوانند ، و نماز تمام افضل است ، و فرقى ميان مكّه و مدينهء قديم و جديد نيست .
36 - كسانى كه پيش از رفتن به عرفات قصد ده روز در مكّه كردهاند ، و نيّت نداشتهاند قبل از ده روز از مكّه خارج شوند ، هنگامى كه به عرفات و مشعر و منى مىروند نمازشان در آنجا تمام است ، و اين مسافت گرچه در گذشته به اندازهء چهار فرسخ بوده ، ولى امروز به سبب توسعهء مكّه كمتر شده و مسافت قصر نيست .
37 - مسافر مىتواند براى گرفتن حاجت سه روز در مدينه روزهء مستحبّى بگيرد ؛ ( هر چند قصد ده روز نكند ) و احتياط لازم آن است كه روزهاى چهارشنبه و پنج شنبه و جمعه را انتخاب كند .
38 - احرام بستن از تمام آنچه امروز جزء مسجد شجره است جايز مىباشد ، حتّى از كنار مسجد شجره نيز مىتوان احرام بست . همچنين تمام آنچه امروز جزء مسجدالحرام و مسجدالنّبى شده حكم آن را دارد .
مناسك جامع حج ( فارسى ) — صفحة 403
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٣