نكتهء دوم : فرمود اگر كسى ازخودراضى باشد ، ناراضى از او زياد مىشود ؛ چون از خودراضى بودن موجب مىشود كه خودبرتربين و خودخواه شود و انتظار دارد كه همه بندهء او باشند و براى او تعظيم كنند . اعمال انسان نبايد او را مغرور كند ، چون اعمال ما در كنار كرامت و بزرگوارى خداوند ناچيز است
« وَما قَدْرُ أعْمالُنا فى جَنْبِ كَرَمِكَ
» . غرور و غفلت سرچشمه هر هلاكتى است و مادر هر شقاوتى ، غرور عبارت است از آرامش يافتن و مطمئن شدن به آنچه كه موافق با هوا و هوس باشد ، گمان مىكند اعمال و افعالى كه انجام مىدهد درست است ، مال حرام را در راه خير مصرف مىكند و مىپندارد كه عمل نيكى كرده است . آيات و روايات در مذمت غرور فراوان است . خداوند مىفرمايد : « فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ » ؛ پس مبادا زندگانى دنيا شما را بفريبد ، و مبادا ( شيطان ) فريبكار شما را نسبت به ( كَرَم ) خدا بفريبد ( و مغرور سازد ) ! » . « 1 »
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند :
« يابنَ مَسْعودٍ ، لاتَغْتَرَنَّ باللَّهِ ، وَلاتَغْتَرنَّ بِصَلاحِكَ وَعِلْمِكَ وَعَمَلِكَ وَبِرِّكَ وعبادَتِكَ
؛ اى پسر مسعود ، به خدا مغرور مشو و به پاكى و علم و عمل و نيكى و عبادت خود ، فريفته مباش » . « 2 »
همچنين امام على عليه السلام فرموده است :
« سُكونُ النَّفسِ الَى الدُّنيا مِنْ أعظَمِ الغُرورِ
؛ دل بستن نفس به دنيا ، بزرگترين فريب است » . « 3 »
از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه : شخص مغرور و فريفته ، در دنيا مسكين و بينوا و در آخرت مغبون و زيانكار است ، زيرا برتر را به پستتر فروخته است :
« لأنّه باعَ الأفضلَ بِالأَدْنى
» . « 4 »
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 33 و سورهء فاطر ، آيهء 5
( 2 ) . مكارم الاخلاق ، ج 2 ، ص 350
( 3 ) . ميزان الحكمه ، ج 7 ، ص 184
( 4 ) . جامعالسعادات ، ج 3 ، ص 11 با ترجمه