الكافِرَ مِنْها شَرْبَةَ ماءٍ « 1 »
؛ اگر دنيا به اندازهء بال مگسى نزد خدا وزن داشت خداوند به كافر حتّى يك شربت آب نمىنوشانيد » .
2 . امام على عليه السلام فرموده است :
« إحْذَرُوا الدُّنيا فَإنَّ فى حَلالِها حِساباً وَفى حَرامِها عِقاباً وَأَوَّلُها عَناءٌ وَآخِرُها فَنَاءٌ
. . . ؛ از دنيا برحذر باشيد كه در حلال آن حساب و در حرامش كيفر است . آغازش رنج و زحمت و پايانش نابودى است » . « 2 »
و همان حضرت فرمود :
« الدُّنيا تَغُرُّ وَتَضُرُّ وَتَمُرُّ
» . « 3 »
جمع بين اين دو دسته آيات و روايات به اين است كه : آنجا كه از دنيا و مواهبش نكوهش مىكند ، منظور كسانى هستند كه اين زندگى را هدف خود قرار داده و آخرت را به دنيا مىفروشند و براى رسيدن به دنيا از هيچ خلاف و جنايتى ابا ندارند . امّا آنجا كه دنيا را تعريف و تمجيد مىكند جايى است كه از اين دنيا و مواهب آن به عنوان وسيلهاى براى رسيدن به سعادت و تكامل معنوى استفاده مىكنند . لذا حضرت على عليه السلام مىفرمايند :
« مَنْ أَبْصَرَ بِها بَصَّرَتْهُ ، وَمَنْ أَبْصَرَ إلَيْها أعْمَتْهُ
؛ كسى كه به دنيا به عنوان يك وسيله بنگرد چشمش را بينا مىكند ، و كسى كه به عنوان يك هدف نگاه كند نابينايش خواهد كرد » . « 4 »
در همين زمينه امام باقر عليه السلام فرموده است :
« نِعْمَ العَوْنُ الدُّنيا عَلى طَلَبِ الآخِرَةِ
؛ دنيا كمك خوبى است براى رسيدن به آخرت » . « 5 »
يكى از ياران امام صادق عليه السلام خدمت آن حضرت آمد و شكايت كرد كه ما دنبال دنيا هستيم و به آن علاقهمنديم . امام عليه السلام فرمود : با اين ثروت دنيا چه
هامش
( 1 ) . تفسير كشّاف ، ج 4 ، ص 250
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 78 ، ص 23
( 3 ) . نهج البلاغه ، حكمت 415
( 4 ) . همان مدرك ، خطبهء 82
( 5 ) . وسائل الشيعه ، ج 12 ، ص 17