10 : راه نفوذ در ديگران
قال رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله : « جُبِلَتِ القُلوبُ على حُبِّ مَنْ أحْسَنَ إلَيْها ، وَ بُغْضِ مَنْ أسَاءَ إلَيْها » . « 1 »
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « دلها در بند دوستى آن كسى است كه به آنها نيكى كرده و دشمن آنكه به آنها بدى كرده است .
در جايى ديگر به جاى تعبير « جبلت » چنين آمده است : «
إنَّ اللَّهَ جَبَلَ قُلوبَ عِبادِهِ عَلى حُبِّ مَنْ أحْسَنَ إلَيْها وَبُغْضِ مَنْ أساءَ إلَيْها
» . « 2 »
« جبَل » به معناى خلقت است امّا نه هر خلقتى ، بلكه آن خلقت ريشه دار كه قابل تغيير نيست مثل اينكه مىگويند : جبلّى فلان كس است ، يعنى چنان در او ريشه دوانده كه قابل تغيير نيست و در واقع از جبل به معناى كوه گرفته شده چون نمىتوان كوه را از جايش حركت داد ، به همين جهت صفاتى كه در خلقت جاى مىگيرد و قابل تغيير نيست از آن تعبير به جبل مىكنند .
در اين حديث مىفرمايد : خداوند دلها را چنان آفريده است كه به كسانى كه به آنها نيكى كنند علاقهء عميق دارند و نسبت به كسانى كه به آنها بدى كنند كينه دارند ، بنابراين خوبى سبب عشق و علاقه و بدى سبب دشمنى است .
هامش
( 1 ) تحف العقول ، حكمت 17 .
( 2 ) همان مدرك ، حكمت 137 .