روايات در اين زمينه فراوان است كه به چند روايت اشاره مىكنيم :
1 . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : «
إنَّ المُؤْمِنَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خَلْقِهِ دَرَجَةَ قائِمِ اللَّيْلِ وَصَائِمِ النَّهارِ
؛ مؤمن با حسن خلق خود به درجهء كسى مىرسد كه شبها به عبادت مىايستد و روزها روزه دار است » . « 1 »
2 . و همان حضرت فرمود : «
ما مِنْ شَيءٍ اثْقَلُ فىِ المِيزانِ مِنْ خُلُقٍ حَسَنٍ
؛ چيزى در ميزان عمل در روز قيامت سنگينتر از اخلاق خوب نيست » . « 2 »
3 . و در جايى ديگر مىفرمايد : «
اكْثَرُ ما يُدْخِلُ النّاسَ الْجَنَّةَ تَقْوى اللَّهِ وَحُسْنُ الخُلُقِ
؛ بيشترين چيزى كه مردم را وارد بهشت مىكند تقوا و اخلاق نيكو است » . « 3 »
4 . امام على بن موسى الرضا عليه السلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىكند كه فرمود : «
عَلَيْكُمْ بِحُسْنِ الخُلُقِ ، فَإِنَّ حُسْنَ الْخُلُقِ في الجَنَّةِ ، لامَحالَةَ ، وَإيّاكُمْ و سُوء الْخُلْقِ فإنّ سُوءَ الخُلُقِ فِي النّارِ لامَحالَةَ
؛ بر شما لازم است كه اخلاق خوب داشته باشيد ، زيرا سرانجام خوش اخلاق بهشت است و از بداخلاقى بپرهيزيد كه سرانجام آن آتش است » . « 4 »
يكى از وصيتهاى اخلاقى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به على عليه السلام اين بود : سه كار است كه اين امّت توانايى آن را ( به طور كامل ) ندارند ، عدالت و برابرى با برادر دينى در مال ، واداى حقّ مردم با قضاوت عادلانه نسبت به خود و ديگران ، و خدا را در هر حال ياد كردن ، البتّه منظور گفتن «
سُبْحانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُللَّهِ وَ لا إلهَ الّا اللَّهُ وَاللَّهُ أكْبَرُ
» نيست ، بلكه منظور اين است هنگامى كه كار حرامى در مقابل آنها قرار مىگيرد ، از خدا بترسند و آن را ترك كنند . « 5 »
هامش
( 1 ) تفسير مجمع البيان ، ج 10 ، ص 333 .
( 2 ) همان مدرك .
( 3 ) همين مضمون در وسائل الشيعه ، ج 8 ، ص 504 ؛ تفسير قرطبى ، ج 10 ، ص 6707 .
( 4 ) تفسير روح البيان ، ج 10 ، ص 108 .
( 5 ) تفسير نور الثقلين ، ج 1 ، ص 140 .