نداريم ، لذا انسان بايد هميشه بگويد : خدايا خير دنيا و آخرت را به من بده .
ثعلبة بن حاطب انصارى مرد فقيرى بود و مرتّب به مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله مىآمد و اصرار داشت كه پيامبر در حقّش دعا كند تا خداوند مال فراوانى به او بدهد ، پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود : «
قَلِيلٌ تُؤَدِّى شُكْرَهُ خَيْرٌ مِن كَثِيرٍ لَاتُطِيقُه
؛ مقدار كمى كه حقّش را بتوانى ادا كنى ، بهتر از مقدار زيادى است كه توانايى اداى حقّش را نداشته باشى » . آيا بهتر نيست كه تو به پيامبر خدا تأسّى كنى و با حداقل امكانات بسازى ، ولى ثعلبه دست بردار نبود ، و سرانجام به پيامبر صلى الله عليه و آله عرض كرد : به خدايى كه تو را به حق فرستاده سوگند ياد مىكنم ، اگر خداوند ثروتى به من عنايت كند تمام حقوق آن را مىپردازم ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى او دعا كرد ، چيزى نگذشت كه طبق روايتى پسر عموى ثروتمندى داشت كه از دنيا رفت و ثروت سرشارى براى او باقى گذاشت .
طبق روايت ديگرى گوسفندى خريد و گوسفند زاد و ولد كرد ، آنچنان كه نگهدارى آنها در مدينه ممكن نبود ، ناچار به آباديهاى اطراف مدينه روى آورد و آنچنان مشغول و سر گرم زندگى مادّى شد كه در جماعت و حتّى نماز جمعه نيز شركت نمىكرد .
پس از مدّتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مأمور جمع آورى زكات را نزد او فرستاد ، تا زكات اموال او را بگيرد ، ولى اين مرد كم ظرفيّت و تازه به نوا رسيده و بخيل ، از پرداخت حقّ الهى خوددارى كرد ، نه تنها خوددارى كرد ، بلكه به اصل تشريع اين حكم نيز اعتراض نمود و گفت : اين حكم برادر « جزيه » است ؛ ما مسلمان شديم كه از پرداخت جزيه معاف باشيم و با پرداخت زكات ، چه فرقى ميان ما و غير مسلمانان باقى مىماند ؟ هنگامى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله سخن او را شنيد فرمود : «
يَا وَيْحَ ثَعْلَبة ! يا وَيْحَ ثعلبة !
؛ واى بر ثعلبه ، اى واى بر ثعلبه » و دراين هنگام آيات 75 تا 78 سورهء توبه نازل شد « وَمِنْهُمْ مَّنْ عَاهَدَ اللَّهَ . . . » . « 1 »
به همين جهت خداوند به اندازهء ظرفيّت افراد به آنها عطا مىكند .
هامش
( 1 ) تفسير نمونه ، ج 8 ، ص 48 .