جمعى . يكى از امورى كه در ترسيم شخصيّت انسان خيلى مؤثّر است ، همنشين است . همنشين در وضع روحى و فكرى و اخلاقى انسان تأثير مىگذارد ؛ و اثرش به قدرى زياد است كه گاهى يك همنشين خوب انسان را بهشتى و يك همنشين بد انسان را جهنّمى مىكند . بنابراين بايد در انتخاب دوست براى خود ، كاملًا مراقب باشيم .
حديثى از امام على عليه السلام گواه بر اين مطلب است كه مىفرمايد : «
اذَا اشْتَبَهَ عَلَيْكُم حالُ الرَّجُلِ فَلَمْ تَعْرِفُوهُ فَانْظُروا الى خُلَطائِهِ وَ جُلَسائِهِ فَانَّ الْمَرْءَ عَلى دينِ خَليلِهِ وجَليسِهِ
؛ اگر حال كسى بر شما مشتبه شد و نمىتوانيد بفهميد كه خوب است يا بد ، به دوستان و همنشينانش نگاه كنيد چرا كه انسان دين دوستانش را دارد » .
اين روايت نشان مىدهد كه دين و ايمان انسان بستگى به دوست او دارد .
در روز قيامت جهنّميان به جهنّم و بهشتيان به بهشت مىروند ، امّا از آيات استفاده مىشود كه اينها يك ارتباطى باهم دارند و هم ديگر را مىبينند و گاهى گفتگوهايى بين آنها ردّ وبدل مىشود ، از جملهء آن گفتگوها اين است كه بهشتيان مىگويند : « « مَا سَلَكَكُمْ فِى سَقَرَ » ؛ چه چيز شما را به دوزخ وارد ساخت ؟ » آنها دلايلى ذكر مىكنند : « « قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ * وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ * وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ » ؛ مىگويند ما از نمازگزاران نبوديم ، و اطعام مستمندان نمىكرديم ، و پيوسته با اهل باطل همنشين و هم صدا بوديم » ، و سرانجام آن « « وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ » ؛ و همواره روز جزا را انكار مىكرديم » . « 1 »
امام سجّاد عليه السلام در تفسير اين حديث مىفرمايد : همنشينى با نيكان ، انسان را به نيكى دعوت مىكند . همنشينى با ائمّه عليهم السلام افراد بسيارى را بزرگ كرده است ، به عنوان مثال فضّه كه خادمهء حضرت زهرا عليها السلام بود و مستجاب الدعوه شد و بيست سال با قرآن سخن مىگفت و يا قنبر با امام على عليه السلام همنشين شد و به مقام عالى
هامش
( 1 ) مدّثر ، آيهء 42 - 45 .