به معنى گورهخر و ديگرى فِراء جمع فَروْ به معنى پوشش است )
و فى ما صنع فى ارض الاسلام قلت : فان كان فيها غير اهل الاسلام ؟
قال : اذا كان الغالب عليها المسلمين فلا بأس
( آيا غالب شيعيان بودند ؟ خير اكثريّت با مخالفين بود پس شاهد بحث ماست ) . « 1 »
* و عنه عن سعد بن اسماعيل عن أبيه اسماعيل بن عيسى قال :
سألت أبا الحسن عليه السلام عن جلود الفراء يشتريها الرجل فى سوق من اسواق الجبل
( بلاد ايران )
أ يسأل عن ذكاته اذا كان البائع مسلماً غير عارف
( مخالف است )
؟ قال : عليكم انتم أن تسألوا عنه اذا رأيتم المشركين يبيعون ذلك و اذا رأيتم يصلّون فيه فلا تسئلوا عنه . « 2 »
از اين روايت هم استفاده مىشود كه مخالفين مسلمانند .
113 ادامهء مسئلهء 8 . . . . . 18 / 3 / 82
* . . . عن السكونى عن ابى عبد الله عليه السلام انّ امير المؤمنين عليه السلام سئل عن سفرة وجدت فى الطريق مطروحة كثير لحمها و خبزها و جبنها و بيضها و فيها سكّين
( احتمال دارد كه اين را امارهء كوچكى بر ذبح اسلامى بدانيم يعنى سفره براى يك فرد مسلمان است )
فقال امير المؤمنين عليه السلام : يقوم ما فيها ثم يؤكل
( از اين حديث معلوم مىشود كه تخمين در اين گونه موارد حجّت است )
لانّه يفسد و ليس له بقاء
( از اين قسمت عامى استفاده مىشود و آن اين كه در تمام لقطههايى كه فاسد شدنى است مىتوان قيمت كرده و مصرف نمود )
فاذا جاء طالبها غرموا له الثمن قيل له : يا امير المؤمنين عليه السلام لا يدرى سفرة مسلم أو سفرة مجوسىّ ؟ فقال : هم فى سعة حتّى يعلموا
( جاى برائت نيست بلكه اصل عدم تذكيه است ولى امارهاى به نام « بلد مسلم » داريم كه جلوى اصل عدم تزكيه را مىگيرد ) . « 3 »
روايات ديگرى هم در اين باب وجود دارد كه سه نمونه را ذكر كرديم و حاصل روايات اين است كه يد ، سوق و بلاد مسلم و لو غالب آنها از مخالفين هستند حجّت است و وقتى ذبائح آنها حلال شد نكاح آنها هم حلال است و طاهر هستند .
جمع بين روايات :
اگر اين روايات را به روايات سابق كه دربارهء فرق بين اسلام و ايمان بيان كرديم ، ضميمه كرده و مجموع را به سيره ضميمه كنيم ، بعد آنها را با رواياتى كه قائل به كفر مخالف بود بسنجيم ، به يقين اين دلائل صريحتر است و باعث مىشود كه كفر در روايات سابق را كفر عقيدتى ندانيم و به يكى از معانى ديگر كفر حمل كنيم ، پس روايات سابق در مقابل اين ادلّهء سهگانه مقاومت نمىكند .
تا اينجا بحث در روايات عامّه بود كه به طور كلّى در خصوص ايمان و كفر صحبت مىكرد .
4 - روايات خاصّه :
روايات متعدّدى داريم كه در مورد نكاح مخالف و بعضى صحيح السند است . كه عموماً در باب 10 و 11 از ابواب نكاح كفّار آمده است .
اين روايات دو طايفه هستند كه اكثراً از ازدواج با مخالف و مخالفه نهى مىكند و بعضى از اين روايات هم مجوّزه است :
طايفهء اوّل : رواياتى كه از نكاح مخالف نهى مىكند .
* . . . عن غير واحد
( مرسله است ولى چون به معنى چند نفر است بعيد نيست مستفيض باشد )
عن ابان بن عثمان ، عن الفضيل بن يسار قال : سألت أبا عبد اللّه عليه السلام عن نكاح الناصب فقال لا و اللّه ما يحلّ قال فضيل : ثم سألته مرّة اخرى فقلت : جعلت فداك ما تقول فى نكاحهم
( به اهل سنت برمىگردد و كنايه از مخالفين است ، ضمير به ناصب برنمىگردد چون ناصب مفرد است و ضمير جمع )
قال :
و المرأة عارفة
( شيعه )
؟ قلت : عارفة قال : انّ العارفة لا توضع الا عند عارف
( اين روايت منحصراً ايمان را نسبت به زوج شرط مىكند امّا اين كه آيا در زوجه هم ايمان شرط است يا نه از اين روايت استفاده نمىشود ) . « 4 »
* . . . عن زرارة
( روايت معتبر است )
قال : قلت لأبي جعفر عليه السلام :
انّى أخشى ان لا يحلّ لى أن يتزوّج ممّن لم يكن على امرى
( ولايت ندارند از اين تعبير معلوم مىشود كه در ذهن زراره اين بوده كه جايز نيست )
فقال : ما يمنعك من البله
( سراغ افراد سادهلوح برو كه چيز زيادى از ولايت نمىفهمند و موضع خاصى ندارند )
قلت و ما البله قال : هنّ المستضعفات من اللاتى لا ينصبن و لا يعرفن ما انتم عليه
( در اين روايت بحث از زوجهء عارفه است و ظاهر در حرمت است ) . « 5 »
* . . . عن عبد اللّه بن سنان ، عن ابى عبد اللّه عليه السلام فى حديث قال : لا
هامش
( 1 ) وسائل ، ج 2 ، ح 5 ، باب 50 از ابواب نجاسات .
( 2 ) وسائل ، ج 2 ، ح 7 ، باب 50 از ابواب نجاسات .
( 3 ) وسائل ، ج 2 ، ح 11 ، باب 50 از ابواب نجاسات .
( 4 ) ح 5 ، باب 10 از ابواب ما يحرم بالكفر .
( 5 ) ح 3 ، باب 11 از ابواب ما يحرم بالكفر .