شرح و تفسير اركان دين و دنيا
اميرمؤمنان على عليه السلام در اين كلام جامع و نورانى خطاب به جابر بن عبداللَّه انصارى ( آن يار وفادار و باشخصيت ) دربارهء قوام دين و دنيا سخن مىگويد و مىفرمايد : « اى جابر ! استوارى دين و دنيا به چهار چيز است » ؛ (
لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِاللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ : يَا جَابِرُ ، قِوَامُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا بِأَرْبَعَةٍ
) . اشاره به اينكه اگر اين چهار چيز هركدام در جاى خود قرار گيرد هم دين مردم سامان مىيابد و هم دنياى آنها .
سپس در توضيح آن فرمود : « ( نخست ) دانشمندى كه علم خود را بهكار گيرد ( و دوم ) نادانى كه از فراگيرى علم سر باز نزند » ؛ (
عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ ، وَجَاهِلٍ لَايَسْتَنْكِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ
) . بنابراين نخستين پايهها علم و دانش ، و تعليم و تعلم است و تا اين دو پايه محكم نشود نه دين مردم سامان مىيابد نه دنياى آنها ؛ در دينشان گرفتار انواع خرافات و بدعتها مىشوند و در دنيايشان گرفتار انواع پريشانىها و اختلافات و رنجها و ناكامىها .
آنگاه به ركن سوم و چهارم اشاره كرده ، مىفرمايد : « ( و سوم ) سخاوتمندى كه در كمكهاى مالى به ديگران بخل نورزد و ( چهارم ) نيازمندى كه آخرت خود را