شمردن گناه . بهيقين دومى از اولى بزرگتر است هرچند خودِ گناه هيچ تفاوتى نكند .
اين از يك نظر ، ازنظر ديگر گناهى كه انسان دربارهء آن بىاعتناست به آسانى دامن او را مىگيرد و به او ضربه مىزند ولى گناهى كه در نظر او عظيم و خطرناك است كمتر به آن گرفتار مىشود . درست مثل اينكه انسان ، دشمنى را كوچك بشمرد ، از چنين دشمنى ممكن است به آسانى غافل شود و ضربه بخورد ولى از دشمنى كه او را بزرگ و خطرناك مىشمرد در امان بماند .
در روايات اسلامى اين مسأله نيز به صورت گسترده آمده است . مرحوم شيخ حر عاملى در كتاب وسائل الشيعه در ابواب جهاد نفس ، بابى تحت عنوان « وجوب اجتناب المحقرات من الذنوب » ذكر كرده و در آن باب ، چهارده روايت از معصومين عليهم السلام در همين زمينه آورده است . ازجمله در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : «
لَا تُحَقِّرُوا شَيْئاً مِنَ الشَّرِّ وَإِنْ صَغُرَ فِى أَعْيُنِكُمْ وَلَا تَسْتَكْثِرُوا شَيْئاً مِنَ الْخَيْرِ وَإِنْ كَثُرَ فِى أَعْيُنِكُمْ فَإِنَّهُ لَاكَبِيرَ مَعَ الاسْتِغْفَارِ وَلَا صَغِيرَ مَعَ الْإِصْرَارِ
؛ چيزى از كار بد را كوچك نشمريد هرچند در نظر شما كوچك باشد و چيزى از كار نيك را بزرگ نشمريد هرچند در نظر شما بزرگ و فراوان باشد زيرا هيچ گناه كبيرهاى با استغفار باقى نمىماند و هيچ گناه صغيرهاى با اصرار بر آن بخشوده نخواهد شد » . « 1 »
از سويى ديگر هنگامى كه انسان دربارهء گناهى بىاعتنا باشد ، آن گناه تكرار مىشود و روى هم انباشته مىگردد و تبديل به گناهى بسيار عظيم مىشود .
همانگونه كه در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : «
إِيَّاكُمْ وَ مُحَقَّرَاتِ الذُّنُوبِ فَإِنَّ لَهَا مِنَ اللَّهِ طَالِباً وَ إِنَّهَا لَتَجْتَمِعُ عَلَى الْمَرْءِ حَتَّى تُهْلِكَهُ
؛ از گناهان كوچك برحذر باشيد زيرا از سوى خدا دربارهء آن مطالبه مىشود و آنها روى هم انباشته
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 246 ، ح 8 .