شرح و تفسير دو كس هرگز سير نمىشوند
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به دو گروه اشاره مىكند كه هرگز سير نمىشوند ، مىفرمايد : « دو شخصِ گرسنهاند كه هرگز سير نمىشوند : طالب علم و طالب دنيا » ؛ (
مَنْهُومَانِ لَايَشْبَعَانِ : طَالِبُ عِلْمٍ وَ طَالِبُ دُنْيَا
) . واژهء « منهوم » از مادهء « نَهَم » ( بر وزن دهن ) به معناى سيرى ناپذير بودن و اشتهاى شديد به چيزى داشتن است . منهوم به معناى كسى است كه اينگونه شده است .
اما اينكه طالبان علم هرگز از طلب علم سير نمىشوند به اين دليل است كه اولًا علم ، حد و مرزى ندارد و به فرمودهء قرآن : « وَ فَوْقَ كُلِّ ذى عِلْمٍ عَليمٌ » . « 1 »
و در جاى ديگر تمام معلومات انسان را در مقابل مجهولات ، ناچيز مىشمارد و مىفرمايد : « وَ ما أُوتيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَليلًا » . « 2 »
و در مورد علم خداوند و حقايق جهان هستى مىفرمايد : « « وَ لَوْ أَنَّ ما فِى الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَالْبَحْرُ يمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ » ؛ و اگر همهء درختان روى زمين قلم شود ، و دريا براى آن مركّب گردد ، و هفت درياچه به آن افزوده شود ، اينها همه تمام مىشود ولى كلمات
هامش
( 1 ) . يوسف ، آيهء 76 .
( 2 ) . اسراء آيهء 85 .