شرح و تفسير چه بهتر محبت از دو سر باشد
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه دربارهء دو موضوع هشدار مىدهد ، مىفرمايد :
« اظهار بىميلى به كسى كه به تو علاقهمند است سبب كاستى بهرهء تو در دوستى او است و اظهار ميل تو به كسى كه به تو بىاعتناست سبب خوارى تو خواهد شد » ؛ (
زُهْدُكَ فِي رَاغِبٍ فِيكَ نُقْصَانُ حَظٍّ ، وَرَغْبَتُكَ فِي زَاهِدٍ فِيكَ ذُلُّ نَفْسٍ
) . اين يك واقعيت مسلم است كه اگر انسانى به ما اظهار محبت كند و ما به او بىاعتنايى كنيم خود را از دوستى و محبت و كمكهاى احتمالى او در مشكلات محروم ساختهايم و به اين ترتيب بهرهء كمى بردهايم . انسان عاقل و هشيار كسى است كه دستهاى افراد لايقى را كه به عنوان دوستى بهسوى او دراز مىشود بفشارد و روزبهروز بر دوستان خود بيفزايد چراكه مشكلات زندگى بهقدرى زياد است كه انسان به تنهايى از عهدهء حل آنها برنمىآيد ولى اگر دوستان فراوانى داشته باشد آنها مىتوانند به حل مشكلات او كمك كنند و اينجاست كه در ضرب المثل گفتهاند : هزار دوست كم است و يك دشمن بسيار .
بهعكس ، هرگاه كسى به انسان بىاعتنا باشد و انسان به او اظهار تمايل كند خود را خوار و بىمقدار كرده است . ضربالمثلى در فارسى هست كه مىگويند :
براى كسى بمير كه براى تو تب كند . ولى آنكس كه محبتى ندارد و دست دوستى دراز نمىكند و احساسى در او وجود ندارد ، بهسراغ او رفتن اشتباه و خطاست .