شرح و تفسير هشدار به بازرگانان
امام عليه السلام در اينجا به تجار هشدار مىدهد كه احكام فقه اسلامى را مخصوصاً در مسائل مربوط به ربا فرا گيرند تا گرفتار رباخوارى نشوند . مىفرمايد : « كسى كه بدون آگاهى ( از احكام اسلام ) به تجارت بپردازد در رباخوارى غوطهور مىشود » ؛ (
مَنِ اتَّجَرَ بِغَيْرِ فِقْهٍ فَقَدِ ارْتَطَمَ فِي الرِّبَا
) . « اتجر » و « تَجَرَ » هر دو به معناى تجارت كردن و خريد و فروش نمودن است .
« ارتطم » از مادهء « رطم » ( بر وزن ختم ) به معناى فرو رفتن در چيزى است كه امكان بيرون آمدن از آن نيست و معمولًا تشبيه به گلولاى عميق و باتلاق مىكنند كه وقتى كسى در آن بيفتد قادر به خروجنمىباشد . در لسانالعرب ، ارتطام را به معناى فرو رفتن در چيزى دانسته است كه اگر هم كسى بتواند از آن بيرون بيايد با اندوه و غم سنگينى خواهد بود .
روشن است كه ورود در هر كارى بدون آگاهى از مسائل مربوط به آن ، مشكلآفرين است بهخصوص ورود در تجارت با عدم آگاهى از فقه اسلامى انسان را گرفتار معاملات حرام و اعمال نامشروع مىكند و دليل آن اين است كه فقه اسلامى در امر تجارت و خريد و فروش دستورات دقيقى دارد كه بخشى از مهمترين آن دستورات مربوط به رباست .
در فقه اسلامى دو نوع ربا داريم : يكى رباى معاملى و آن خريد و فروش