شرح و تفسير بهترين شهرها
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهء مهمى براى پيشرفت انسان اشاره مىكند و مىفرمايد : « هيچ شهرى براى تو سزاوارتر از شهر ديگر نيست ؛ بهترين شهرها شهرى است كه تو را پذيرا شود ( و وسيلهء آرامش و پيشرفت تو را فراهم كند ) » ؛ (
لَيْسَ بَلَدٌ بِأَحَقَّ بِكَ مِنْ بَلَدٍ . خَيْرُ الْبِلَادِ مَا حَمَلَكَ
) . اشاره به اينكه گرچه حب وطن يك ميل باطنى عميق است و در احاديث اسلامى بر آن تأكيد شده ولى بسيار مىشود كه ماندن در وطن باعث عقبماندگى و ذلت است در اينگونه موارد انسان بايد شجاعت به خرج دهد و از وطن خويش بهجاى ديگر مهاجرت كند ؛ جايى كه در آن اسباب پيشرفت و ترقى و آرامش خاطر او فراهم است و تعصب كور و كر به وطن در اين گونه موارد نه منطقى است و نه كمكى به زندگى انسان مىكند .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه چنين پنداشتهاند كه در اينجا دو مكتب در مقابل هم قرار دارند ؛ مكتبى كه مىگويد در وطن خويش زندگى كن . همانگونه كه مادر و قابلهء تو كه تو را متولد مىكنند بر تو حق دارند ، شهرى كه در آنجا متولد شدى نيز بهمنزلهء مادر توست بايد همواره در كنار آن بمانى .
و مكتب ديگرى كه مىگويد : عشق به وطن يك عشق كاذب و بيهوده است ؛ هرجا بهتر مىتوانى زندگى كنى به آنجا برو .