مىشوند . هر زمان كه بخشى از آنها غلبه كنند انسان به يكى از بيمارىها مبتلا مىشود .
دستگاههاى بدن انسان اعم از دستگاه تنفس و قلب و كليه و عروق و مغز ، همه آسيبپذيرند و در معرض انواع آفات و بيمارىها قرار دارند . با اين حال چگونه انسان مىتواند به فرداى خود مطمئن باشد كه سالم است و توانا ؟
از سوى سوم ، هر عملى كه بهجا مىآورد در نامهء اعمال او ثبت مىشود و فرشتگان الهى مأمور حفظ اعمال او هستند . اضافه بر اين ، زمين و زمان و اعضاى بدن او نيز همگى مأموريت ضبط اعمال او را دارند .
آيا چنين انسانى شايستهء عنوان مسكين نيست كه امام عليه السلام فرموده است ؟
آنگاه اشاره به عوامل بيرونى كرده و به چند نمونهء ظاهراً كوچك آن كه مىتواند زندگى انسان را برهم زند اشاره مىكند ، مىفرمايد : « پشهاى او را آزار مىدهد و گلوگير شدن ( آب يا غذا ) موجب مرگ اوست و عرق ، او را متعفن و بدبو مىسازد » ؛ (
تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ ، وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ ، وَ تُنْتِنُهُ الْعَرْقَةُ
) . « شرقة » اسم « مرة » از مادهء « شَرَق » ( بر وزن طرب ) به معناى گلوگير شدن است .
آرى پشهاى كه گاه به آسانى به چشم نمىآيد و در گوشه و كنار در كمين انسان است كه بر بدن او بنشيند و با نيش خود بخشى از خون او را بمكد و خواب و استراحت را از او بگيرد . اضافه بر پشههاى خطرناكى كه گاه مايهء مرگ انساناند يا بيمارىهايى را به او تحميل مىكنند .
از سويى ديگر مجراى تنفس و تغذيهء انسان دقيقاً در كنار يكديگر قرار دارند .
به هنگامى كه انسان مىخواهد غذايى ببلعد دريچهء تنفس بسته مىشود و به هنگامى كه بلعيدن تمام شد باز مىشود . حال اگر آن دريچهء كوچكى كه اين وظيفه را برعهده دارد دير بجنبد و مقدارى آب يا غذا وارد ريه شود اگر بسيار كم باشد با سرفههاى شديد به خارج پرتاب مىشود و اگر زياد باشد حالت خفگى
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 381
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٨١