نكته ناپايدارى مواهب اين جهان
دربارهء بىوفايى و ناپايدارى دنيا تعبيرات مختلفى در روايات اسلامى ديده مىشود كه هر يك از ديگرى گوياتر است از جمله :
گاه دنيا را تشبيه به پلى كردهاند كه بايد از آن عبور كرد و ايستادن و توقف بر آن معنا ندارد . «
إِنَّمَا الدُّنْيا قَنْطَرَةٌ فَاعْبُرُوهَا وَلَا تَعْمُرُوهَا
» . « 1 »
در جايى ديگر دنيا به عنوان سراى عبور و نه دار اقامت معرفى شده است همانگونه كه امام اميرمؤمنان عليه السلام در حكمت 133 فرموده است : «
الدُّنْيا دَارُ مَمَرٍّ لَا دَارُ مَقَر
» . در تعبير زيباى سومى دنيا تشبيه به لباسى شده كه تمام آن از هم شكافته و تنها به نخى بند است كه هر زمان احتمال مىرود آن نخ ، پاره شود و لباس فرو افتد همانگونه كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد : «
هذِهِ الدُّنْيا مِثْلُ ثَوْبٍ شُقَّ مِنْ أَوَّلِهِ إلى آخِرِهِ فَيبْقى مُتَعَلِّقاً بِخَيطٍ فى آخِرِهِ يوشَكُ ذلِكَ الْخَيطُ أنْ ينْقَطِع
» . « 2 »
در تعبير چهارمى دنيا تشبيه به سايهء ابرها شده كه هرگز پايدار نيست و همچون صحنههاى دلانگيز خواب است كه به زودى مىگذرد همانگونه كه در غررالحكم از اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده است : «
إنَّ الدُّنْيا ظِلُّ الْغَمامِ وَحُلُمُ الْمَنامِ
» . « 3 »
در پنجمين تعبير ، وضعيت انسان در برابر دنيا تشبيه به سوارى شده است كه براى استراحت و خواب نيمروز در سايهء درختى در يك روز داغ تابستانى پياده مىشود و بعد از ساعتى استراحت آن را ترك مىگويد و مىرود همانگونه كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : «
إِنَّمَا مَثَلِى وَ مَثَلُ الدُّنْيا كَمَثَلِ رَاكِبٍ مَرَّ لِلْقَيلُولَةِ فِى ظِلِّ
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 14 ، ص 319 ، ح 20 .
( 2 ) . مجموعهء ورّام ، ج 1 ، ص 148 .
( 3 ) . غررالحكم ، ح 2166 .