در حديث ديگرى از آن حضرت مىخوانيم : «
خَيرُ ما وَرَّث الآباءُ الأبناءَ الأدَبَ
؛ بهترين چيزى كه پدران براى فرزندان به ارث مىگذارند ادب است » . « 1 »
در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است : «
قَليلٌ الأدَبِ خَيرٌ مِن كثيرِ النَّسبِ
؛ ادب اندك برتر است از بسيارى از نسبها ( و شرفهاى خانواده و فاميل ) » . « 2 » و تعبيرات فراوان و جالب ديگرى كه نقل همهء آنها به طول مىانجامد .
نيز در دستورات اسلامى وارد شده كه در درجهء اول انسان بايد خويشتن را تأديب كند . در حكمت 73 نيز اين گفتار حكيمانه آمده بود : «
مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَعَلَيهِ أَنْ يبْدَأَ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيرِهِ وَ لْيكُنْ تَأْدِيبُهُ بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيبِهِ بِلِسَانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ
؛ كسى كه خود را پيشواى مردم مىداند بايد قبل از تعليم ديگران ، خويشتن را تعليم دهد و بايد ادب آموختن او از طريق اعمال خويش پيش از ادب آموختن به زبانش باشد و آنكس كه معلم خويشتن و تأديب كنندهء خود مىباشد به احترام سزاوارتر است از كسى كه به مردم تعليم مىدهد و آنها را تأديب مىكند » .
در تفسير نمونه ، ج 22 ، ذيل آيات 1 تا 5 سورهء حجرات بحثهاى ديگرى در اين زمينه آمده است .
* * *
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 9347 .
( 2 ) . همان ، ح 5115 .