تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 24

مساهمون:

ص٢٤

شرح و تفسير براى حفظ آبرو

امام عليه السلام در اين كلام حكيمانهء خود به يك نكتهء روانشناسى در زندگى اجتماعى اشاره كرده ، مىفرمايد : « كسى كه به آبروى خود علاقه‌مند است بايد بحث‌هاى لجاجت‌آميز را با ديگران ترك گويد » ؛ ( مَنْ ضَنَّ بِعِرْضِهِ فَلْيَدَعِ الْمِرَاءَ ) . « ضنّ » از مادهء « ضِنّة » ( بر وزن منّة ) در اصل به معناى بخل دربارهء اشياء نفيس و گران‌بهاست و سپس به هرگونه بخل و يا حتى خويشتن‌دارى در برابر انجام كارى اطلاق شده است . جامع‌ترين چيزى كه دربارهء مفهوم « عِرض » در كتب لغت آمده است چيزى است كه نويسندهء فرهنگ ابجدى در كتاب خود آورده ، مىگويد : عِرض به معناى آن چيزى از اصالت و بزرگى است كه انسان بدان مىبالد و افتخار مىكند ، مانند آبرو ، حيثيت ، نفس ، جسد ، شرف و بزرگى پدران و نياكان يا در پيروان و فرزندان ، بوى اندام و اخلاق پسنديده . واژهء « مِراء » به معناى گفتگوهاى لجاجت‌آميز و توأم با خصومت به منظور پيروزى بر حريف است هر چند حق نباشد ، و سرچشمهء آن تعصب و لجاجت و برترىجويى است كه مانع از پذيرش سخن حق مىشود . بنابراين ، مفهوم كلام امام عليه السلام اين مىشود : هر كس مىخواهد آبرو ، شخصيت ، اصالت و قداست نفس خويش و آنچه مربوط به اوست را حفظ كند بايد مِراء را