شرح و تفسير كلمات نافذتر از تيرها !
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به نكتهء مهمى دربارهء تأثير سخن كرده ، مىفرمايد : « چه بسيار سخنانى كه از حمله ( و اعمال قدرت ) نافذتر است » ؛ (
رُبَّ قَوْلٍ أَنْفَذُ مِنْ صَوْلٍ
) . اين كلام حكمتآميز ممكن است هم ناظر به تأثيرات مثبت سخن باشد هم تأثيرات منفى آن . زيرا گاهى سخن بهقدرى نافذ و مؤثر است كه ممكن است دشمن يا دشمنانى را مغلوب سازد و مردم را بر ضد آنها بشوراند و آنها را به فرار وادارد . نيز گاه ممكن است تأثير سخن در آزردن اشخاص و ناراحت كردن آنها از حمله كردن با سلاح بيشتر باشد همانگونه كه شاعر عرب مىگويد :
جِراحاتُ السّنانِ لها التِيامٌ * وَلا يَلتامُ ما جَرَح اللّسانُ
جراحات نيزهها ممكن است بهبود يابد ولى اى بسا كه جراحات زبان هرگز بهبودى نيابد .
به همين دليل است كه بعضى نام « لسان » را « سنان » گذاشتهاند .
زبان آدمى بهراستى از عجايب مخلوقات پروردگار است . قطعه گوشتى بيشتر نيست اما كارهاى حيرتآورى انجام مىدهد . بههنگام غذا خوردن ، مرتب لقمه را از يك طرف دهان به طرف ديگر به زير دندانها مىفرستد و بهقدرى ماهرانه كار مىكند كه خودش زير دندانها نمىرود ولى گاه اتفاق مىافتد كه خطايى از او