شرح و تفسير تلاش معقول
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به دو نكته اشاره مىكند كه يكى زاهدانه است و ديگرى عاقلانه .
در نكتهء اول مىفرمايد : « از دنيا همانقدر را بگير كه بهسراغ تو مىآيد و از آنچه از تو روى گردانده روى بگردان ( و بهدنبال آن مشتاب ) » ؛ (
خُذْ مِنَ الدُّنْيَا مَا أَتَاكَ ، وَتَوَلَّ عَمَّا تَوَلَّى عَنْكَ
) . اشاره به اينكه هر انسانى در شرايط معمولى و كسب و كار عادى ، درآمدى دارد كه اين درآمد خواهناخواه بهسراغ او مىآيد . مثلًا هنگامى كه زراعت مىكند معمولًا اين زراعت درآمدى دارد و همچنين دامدارى و تجارت و صنعت .
ولى بسيار مىشود كه اضافه بر آن بهسراغ انسان نمىآيد . امام عليه السلام مىفرمايد :
چه بهتر كه تو هم بهسراغ آن نروى و اين حقيقت زهد و بىاعتنايى به دنياست .
هرگز منظور امام عليه السلام اين نيست كه انسان در خانهء خود بنشيند تا رزق و روزىاش بهسراغ او بيايد اين همان چيزى است كه با صراحت در روايات از آن نهى شده است . بلكه منظور آن است كه اصرار بر افزودن مال و ثروت در جايى كه اسبابش فراهم نيست نداشته باشد چراكه هم مشقت زيادى را بر انسان تحميل مىكند و هم ممكن است آلودهء انواع گناهان و انحراف از مسير شرع شود و اى بسا اگر به آن نرسد زبان به ناشكرى و كفران بگشايد .