شرح و تفسير سرچشمهء تمام عيوب
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه بخل را به عنوان يك صفت رذيله كه سرچشمهء رذايل ديگر است معرفى كرده ، مىفرمايد : « بخل ، جامع تمام عيبها و وسيلهاى است كه انسان را بهسوى هر بدىاى مىكشاند » ؛ (
الْبُخْلُ جَامِعٌ لِمَسَاوِي الْعُيُوبِ ، وَهُوَ زِمَامٌ يُقَادُ بِهِ إِلَى كُلِّ سُوءٍ
) . « مساوى » ظاهراً جمع « مسائة » به معناى بدى است و بعضى گفتهاند كه « مساوى » جمع « مسوى » مىباشد .
انسان بخيل از يكسو از پرداخت حقوق شرعى امتناع كرده و سعى مىكند تا آنجا كه ممكن است از آن بكاهد .
از سويى ديگر در مواردى كه صلهء رحمى ايجاب مىكند به احرام كمك نمايد خوددارى مىكند و به اين ترتيب جزء قاطعان رحم مىشود .
از سويى ديگر بهسبب علاقهء فوقالعاده به اندوختن مال ممكن است آلودهء احتكار ، رباخوارى ، غش در معامله و انواع كسبهاى حرام شود .
نيز براى پوشانيدن چهرهء واقعى خود بهسراغ رياكارى مىرود و براى اينكه در برابر درخواست كنندگان كمك جواب رد بدهد متوسل به انواع دروغها مىشود و به اين ترتيب بخل ، سرچشمهء گناهان فراوان و عيوب بسيار خواهد بود .
از طرف ديگر شخص بخيل در اعتقادات خود نيز مشكل دارد چراكه اگر