صدايى را بر ضد خود مىپندارند و هركس را در فكر نقشهاى بر ضد خود مىبينند . اين حالت هم آرامش آنها را از بين مىبرد و هم بهرهگيرى آنها را از كمكهاى ديگران در برابر مشكلات و سختىهاى زندگى .
آنچه در اين كلام حكيمانه آمده است در مورد سخنانى است كه انسان از ديگران مىشنود ؛ ولى در حديث ديگرى مسئله به صورت گستردهترى مطرح شده و هر كارى را شامل مىشود : در كتاب شريف كافى اين حديث به اين صورت نقل شده است :
« ضَعْ أَمْرَ أَخِيكَ عَلَى أَحْسَنِهِ حَتَّى يأْتِيكَ مَا يغْلِبُكَ مِنْهُ وَلا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِيكَ سُوءاً وَأَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِى الْخَيرِ مَحْمِلًا ؛
كار برادر خود را به نيكوترين وجهى توجيه كن تا زمانى كه دليل قاطعى بر ضد آن قائم شود و هرگز به كلامى كه از برادرت صادر شده سوءظن نداشته باش در حالى كه مىتوانى محملى در خير براى آن پيدا كنى ) » . « 1 »
در حديث ديگرى از امام كاظم عليه السلام كه در كتاب كافى آمده مىخوانيم : راوى خدمت آن حضرت عرض مىكند : فدايت شوم ، گاهى از يكى از برادرانم مطلبى به من مىرسد كه من آن را ناخوشايند مىدارم هنگامى كه از او سؤال مىكنم انكار مىكند در حالى كه جمعيتى از افراد مورد وثوق آن را به من خبر دادهاند امام عليه السلام فرمود : حتى گوش و چشم خود را در برابر برادر مسلمانت تكذيب كن .
اگر پنجاه نفر نزد تو آيند و بر چيزى سوگند ياد كنند ؛ ولى او مطلب ديگرى بگويد او را تصديق كن و آن گواهان را تكذيب نما . « 2 »
البته منظور اين نيست كه آن جمعيت را آشكارا تكذيب كند و متهم به دروغ سازد ، بلكه منظور اين است كه حسن ظن خود را در دل نسبت به برادر مسلمانت با گفتهء آنها رها مكن .
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 362 ، ح 3
( 2 ) . همان ، ج 8 ، ص 147 ، ح 125