آمد ، مىفرمايد : « أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ » ؛ آيا گمان كرديد داخل بهشت مىشويد ، بىآنكه حوادثى همچون حوادث گذشتگان به شما برسد ؟ ! همانان كه گرفتارىها و ناراحتىها به آنها رسيد ، و آن چنان ناراحت شدند كه پيامبر و افرادى كه ايمان آورده بودند گفتند : « پس يارى خدا كى خواهد آمد ؟ ! » ( در اين هنگام ، تقاضاى يارى از او كردند ، و به آنها گفته شد : ) آگاه باشيد ، يارى خدا نزديك است ! ) » . « 1 »
بىشك اين كلام حكمتآميز پيامهاى متعددى دارد : از يكسو پيام اميد به همراه خود دارد و از سوى ديگر جلوى بىتابىها و جزع را مىگيرد و از سوى سوم به رهروان راه حق نويد مىدهد كه اگر صبر و استقامت پيشه كنند و با مشكلات به مبارزه برخيزند سرانجام امدادهاى الهى و فرج بعد از شدت به سراغ آنان خواهد آمد .
اين نكته را نيز مىتوان از اين كلام شريف و از ساير روايات اسلامى استفاده كرد كه بر طرف شدن مشكلات گاه نياز به زمان دارد كه اگر انسان پيش از رسيدن وقت آن زياد دست و پا بزند مشكلى بر مشكلات خود مىافزايد .
اين سخن را با حديث جالبى كه « قاضى تنوخى » در كتاب الفرج بعد الشدة از اميرمؤمنان عليه السلام نقل كرده است پايان مىدهيم . در اين حديث چنين آمده كه مرد عربى خدمت اميرمؤمنان عليه السلام آمد و عرضه داشت : من گرفتارىها و مشكلات زيادى دارم ، نكتهاى به من بياموز كه از آن استفاده كنم . امام عليه السلام فرمود : اى اعرابى !
« إنَّ لِلْمِهَنِ أوْقاتاً وَلَها غاياتٌ فَاجْتِهادُ الْعَبْدِ فِي مِهْنِتَهِ قَبْلَ إزالَةِ اللَّهِ تَعالى يَكُونُ زِيادَةٌ فِيها ؛
مهنتها ومشكلات ، زمان و سرآمدى دارد و تلاش انسان براى بر طرف ساختن آن پيش از آنكه فرمان الهى برسد بر حجم آن مشكلات مىافزايد » .
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 214