شرح و تفسير نعمت عدم توانايى بر گناه
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهاى اشاره مىكند كه از جهاتى قابل دقت است ، مىفرمايد : « عدم توانايى بر گناه ، نوعى عصمت است » ؛
( مِنَ الْعِصْمَةِ تَعَذُّرُ الْمَعَاصِي )
. مىدانيم عصمت معناى عامى دارد كه به معناى محفوظ ماندن ، بهويژه محفوظ ماندن از گناه است . گاه اين حالت در حد كمال ديده مىشود كه مقام والاى انبيا و امامان عليهم السلام است . آنها ملكهاى نفسانى دارند كه از هر گناه و خطا آنان را باز مىدارد و همين مقام سبب اعتماد همهء مردم به آنها مىشود كه گفتار و رفتارشان حجت و سرمشق براى همگان باشد .
مرحلهء پايينترى از آن ، ملكهء عدالت است كه بازدارنده از معاصى كبيره و اصرار بر صغيره است ؛ ولى چنان نيست كه در برابر همه چيز مقاومت كند .
درست مانند سدى است كه در برابر سيلاب بستهاند كه اگر سيلاب شديد و قوى باشد ممكن است سد را بشكند و با خود ببرد . افراد عادل نيز ممكن است گاه در برابر عوامل نيرومند گناه زانو بزنند و سپس پشيمان شوند و رو به درگاه خدا آورند و توبه كنند و سد عصمت عدالت در آنها بار ديگر تجديد شود .
نوع سومى از عصمت است كه انسان به سبب فراهم نبودن وسايل و اسباب گناه از آن دور مىماند . يا قدرت بر گناه ندارد ؛ مانند نابينا كه نمىتواند نگاه