تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣

شرح و تفسير اراده‌اى برتر از ارادهء ما !

امام عليه السلام در اين كلام نورانىاش به يكى از دلايل توحيد اشاره كرده مىفرمايد : « خداوند را به‌وسيلهء بَرهم خوردن تصميم‌ها ، فسخ پيمان‌ها و نقض اراده‌ها شناختم » ؛ ( عَرَفْتُ اللَّهَ سُبْحَانَهُ بِفَسْخِ العَزَائِمِ ، وَحَلِّ الْعُقُودِ ، وَنَقْضِ الْهِمَمِ ) . اشاره به اين‌كه ، بسيار مىشود انسان تصميم محكمى به انجام كارى مىگيرد ، اما ناگهان ارادهء او تغيير پيدا مىكند بىآن‌كه عاملى براى آن تغيير بشناسد ! اين نشان مىدهد كه اراده‌اى از بيرون به آن تعلّق گرفته بود كه ارادهء اين شخص فسخ شود و گرنه دليلى ندارد كه انسان با داشتن تصميم قوى بر كارى ناگهان منصرف شود . اين تفسير مطابق همان روايت صدوق است كه در شرح سند اين حكمت آمده است . تفسير ديگرى نيز براى اين كلام نورانى شده است كه بسيار مىشود انسان تصميم محكمى بر كارى مىگيرد ؛ ولى تقديرات الهى مانع از آن مىگردد و انسان ناچار عقب‌نشينى مىكند و از آن چنين مىفهمد كه ما فوق ارادهء او ارادهء ديگرى است كه اگر تعلق به چيزى گيرد هرچه بر خلاف آن است دَرهم مىريزد و از بين مىرود . كوتاه سخن اين‌كه اگر انسان ، فعّالٌ ما يَشاء بود و هرچه مىخواست مىتوانست انجام دهد ممكن بود در وجود خدا شك كنيم ؛ اما اين‌كه مىبيند