شرح و تفسير دِين اغنيا به فقرا
امام عليه السلام به يكى از اصول مهم اسلام در اين كلام نورانى اشاره كرده و بيان مىكند كه نظام اقتصادى اسلام نظامى بسيار حسابشده است بهگونهاى كه اگر مطابق آن رفتار شود در سراسر كشور اسلام فقير و نيازمندى باقى نخواهد ماند .
مىفرمايد : « خداوند سبحان قُوت ( و نيازهاى ) فقرا را در اموال اغنيا واجب و معين كرده است ، ازاينرو هيچ فقيرى گرسنه نمىماند مگر به سبب بهرهمندى غنى ( و ممانعت او از پرداخت حق فقير ) و خداى متعال ( روز قيامت ) دراينباره از آنها سؤال و بازخواست مىكند » ؛
( إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ : فَمَا جَاعَ فَقِيرٌ إِلَّا بِمَا مُتِّعَ « 1 » بِهِ غَنِيٌّ ، وَ اللَّهُ تَعَالَى سَائِلُهُمْ عَنْ ذلِكَ )
. بعضى از شارحان نهجالبلاغه اين كلام شريف را به مسئلهء زكات اشاره دانستهاند و تعبير به « فرض » نيز مىتواند اشاره به همين معنا باشد .
روايات فراوانى نيز اين معنا را تأييد مىكند و در آنها تصريح شده كه آنچه به عنوان زكات در اسلام فرض شده دقيقاً بهاندازهء نياز فقراست ، بهگونهاى كه اگر همهء اغنيا به وظيفهء دينى خود در باب زكات عمل كنند فقيرى باقى نخواهد ماند .
در حديثى از امام صادق عليه السلام كه در ذيل حكمت 252 نيز به آن اشاره شد
هامش
( 1 ) . در بسيارى از نسخ به جاى « مُتِّعَ » ، « مَنَعَ » آمده كه مناسبتر به نظر مىرسد و مفهوم جمله اين مىشود : هيچكس فقير نمىشود مگر به سبب منع اغنيا از حقوق آنها