شاخههاى آن در دنيا آويزان شده ، هركس سخاوتمند باشد به يكى از اين شاخهها مىچسبد و او را به بهشت مىرساند » . « 1 »
در بعضى از احاديث ميان سخاوت و كرامت تفاوت ذكر شده و كريم بالاتر از سخى شمرده شده است همانگونه كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در حديثى مىخوانيم :
« الرِّجَالُ أَرْبَعَةٌ سَخِيٌّ وَكَرِيمٌ وَبَخِيلٌ وَلَئِيمٌ فَالسَّخِيُّ الَّذِي يَأْكُلُ وَيُعْطِي وَالْكَرِيمُ الَّذِي لَايَأْكُلُ وَيُعْطِي وَالْبَخِيلُ الَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يُعْطِي وَاللَّئِيمُ الَّذِي لَايَأْكُلُ وَلَا يُعْطِي ؛
انسانها چهار گونهاند : سخاوتمند و كريم و بخيل و لئيم . سخاوتمند كسى است كه هم خودش مىخورد و هم به ديگران مىبخشد و كريم كسى است كه خودش نمىخورد ( و ايثار مىكند ) و به ديگران عطا مىنمايد و بخيل كسى است كه خودش مىخورد اما چيزى به ديگرى نمىدهد و لئيم آنكس است كه نه خود مىخورد و نه به ديگرى مىبخشد » . « 2 »
در حديث ديگرى از اميرمؤمنان عليه السلام مىخوانيم كه فرمود :
« الْكَريمُ مَنْ بَدَأَ بِإِحْسانِهِ ؛
كريم كسى است كه بىآنكه از او طلب كنند احسان مىكند » . « 3 »
در تعبير ديگرى از همان حضرت عليه السلام آمده است :
« الْكريمُ مَنْ سَبَقَ نَوالُهُ سُؤالَه ؛
كريم كسى است كه بخشش او بر سؤال و تقاضا پيشى مىگيرد » . « 4 »
* * *
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 68 ، ص 352 ، ح 9
( 2 ) . همان ، ص 356 ، ح 18
( 3 ) . غررالحكم ، ح 8746
( 4 ) . همان ، ح 8748