شرح و تفسير راه دفع شرّ
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه كه در ميان مردم جنبهء ضربالمثل پيدا كرده است دستورى دفاعى و خاص را بيان كرده ، مىفرمايد : « سنگ را از همانجا كه آمده بازگردانيد ، چراكه شر و بدى را جز با شر و بدى نمىتوان دفع كرد » ؛
( رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَيْثُ جَاءَ ، فَإِنَّ الشَّرَّ لَايَدْفَعُهُ إِلَّا الشَّرُّ )
. بعضى از شارحان ، اين سخن را ناظر به مسئلهء قصاص دانسته و اشارهاى به آيهء شريفهء « وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُوْلِي الْأَلْبَابِ » « 1 » مىدانند ، زيرا هرگاه قانون قصاص در ميان نباشد و قاتل احساس امنيت كند ، جان بسيارى به خطر مىافتد ؛ اما اگر قتلى كه انجام داده را با قتل خودش پاسخ گوييم افراد شرورِ ديگر از ترس قصاص ، متعرض جان مردم نمىشوند و اين خود سبب حيات و امنيت جامعه است .
ولى نبايد ترديد داشت كه كلام امام عليه السلام منحصر به قصاص نيست ، بلكه قانونى كلى در برابر افرادى است كه جز با توسل به زور از كارهاى خلاف خود برنمىگردند . دشمنانى كه با تمام قوا به مسلمانان حمله مىكنند جز با مقابلهء به مثل دست از شيطنت خود برنمىدارند و اين شبيه چيزى است كه قرآن مجيد در آيات فراوانى بيان فرموده است :
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 179