شرح و تفسير غيرتمند ، عمل منافى عفت انجام نمىدهد
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهء دقيقى اشاره كرده مىفرمايد : « انسان غيرتمند هرگز زنا نمىكند » ؛
( مَا زَنَى غَيُورٌ قَطُّ )
. زيرا كسى كه كارى را در حق ديگران مىپسندد به ناچار در حق خود نيز خواهد پسنديد و كسى كه دربارهء محارم خود عملى را روا نمىدارد دربارهء محارم ديگران نيز روا نخواهد داشت .
بسيار شده است كه افرادى مىگويند : ما مىخواهيم به نواميس ديگران نگاه كنيم . به آنها گفته مىشود : آيا دوست داريد به نواميس شما نگاه كنند ؟ هنگامى كه اظهار تنفر مىكنند به آنها گفته مىشود : پس به نواميس ديگران نگاه نكنيد .
« غيور » صيغهء مبالغه از مادهء « غَيرت » ( بر وزن حيرت ) است به معناى ناخوش داشتن و تنفر از تجاوز ديگران به ناموس انسان و ورود در حريم اوست و گاه به معناى وسيع كلمه در غير موارد ناموسى نيز بهكار مىرود و فرد غيرتمند به كسى گفته مىشود كه حاضر نيست ديگرى به افتخارات او لطمه وارد كند ؛ خواه افتخارات مادى باشد يا معنوى .
به هر حال ، گفتار حكيمانهء امام عليه السلام گفتارى است كه كاملًا هماهنگ با منطق عقل است ، زيرا انسان غيور ؛ يعنى كسى كه نسبت به تجاوز ناموسش حساسيت فوقالعاده دارد ، نواميس ديگران را نيز به همان چشم نگاه مىكند و هرگز راضى