شرح و تفسير مردم ، فرزند دنيا هستند
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه به واقعيتى اشاره مىكند كه كاملًا منطقى است ، مىفرمايد : « مردم ، فرزندان دنيا هستند و كسى را نمىتوان به سبب محبت به مادرش سرزنش كرد » ؛
( النَّاسُ أَبْنَاءُ الدُّنْيَا ، وَلَا يُلامُ الرَّجُلُ عَلَى حُبِّ أُمِّهِ )
. تشبيه دنيا به مادر به سبب آن است كه همه چيز ما از اين آب و خاك آفريده شده و در دامان اين جهان متولد شده و در آن پرورش يافتهايم ، بنابراين دنيا را تشبيه به مادر كردن كاملًا مناسب است و تعبير وطن به مادر كه بسيار رايج است نيز در واقع ناظر به همين معناست كه ما وقتى در كشورى متولد شده و در فضاى آن پرورش يافتهايم ، آن كشور به منزلهء مادر ماست و علاقه داشتن به مادر امرى طبيعى است ، بنابراين ، هم علاقهء به وطن و هم علاقهء به دنيا امرى طبيعى است و جاى تعجب نيست .
در اينكه هدف اصلى امام عليه السلام از بيان اين حقيقت چيست ؟ در ميان شارحان نهجالبلاغه اختلاف نظر است . بعضى آن را نوعى مذمت و نكوهش نسبت به محبت دنيا شمردهاند و بعضى به عكس ، محبت دنيا را امرى طبيعى مىدانند .
حقيقت اين است كه امام عليه السلام مى خواهد بفرمايد : نه از علاقهء خودتان به دنيا نگران باشيد و نه از علاقهء ديگران نسبت به آن ، چراكه پيوندى بسيار مستحكم ميان شما و دنياست . از آن بترسيد كه اين علاقه افراطى شود