شرح و تفسير پاسخ جالب به دو سؤال
امام عليه السلام در اين گفتار حكمتآميز ، به دو سؤال پيچيده جوابهاى قانعكنندهاى مىدهد . نخست از آن حضرت سؤال كردند : خداوند چگونه به حساب همهء مخلوقات با آن فزونى كه دارند مىرسد ؟ » ؛
( وسُئِلَ عليه السلام : كَيْفَ يُحاسِبُ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلى كَثْرَتِهِمْ ؟ )
. گويى سؤالكننده گمان مىكرد محاسبهء خدا مانند محاسبهء يك حسابدار از افراد مختلف است كه براى هر يك بايد مدتى وقت صرف كند و اگر تعداد آنها زياد باشد ممكن است ماهها و سالها طول بكشد ؛ ولى از قدرت خدا و حسابگرى او غافل بود . امام عليه السلام براى او مثالى زد تا به نكتهء اصلى مطلب كه قدرت وسيع خدا بر همه چيز است پى ببرد .
حضرت در پاسخ او فرمود : « همانگونه كه آنها را با آن فزونى كه دارند روزى مىدهد » ؛
( فقال عليه السلام : كَمَا يَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ )
. در ميان مردم ، معمول است هنگامى كه افرادى مىخواهند مثلًا جيرهء غذايى خود را بگيرند به صف مىايستند و هرچه شماره آنها بيشتر باشد صف آنها طولانىتر و مدت گرفتن جيرهء غذايى زيادتر مىشود . در حالى كه خداوند در آنِ واحد جيرهء غذايى همه را به آنها مىرساند بىآنكه صفى وجود داشته باشد يا براى آن معطل شوند . البته اين جيرهء غذايى تدريجى و روز به روز است ؛ اما در